Çanakya

Vikisitat saytından
(Çanakya Pandit səhifəsindən yönləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search

Çanakya Pandit – (sanskr. चाणक्य) - həmçinin Kautili və Vişnuqupta adları ilə tanınan Çanakya (ə.ə.350-275) qədim Hindistanda, Nanda sülaləsinin hakimiyyəti dövründə fəal siyasətlə məşğul olan görkəmli ictimai xadim, filosof və saray müşaviri.



A B C Ç D E Ə F G H X  İ   J  K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z


A[redaktə]

  • Ac buzov anasının əmcəyini özü tapar.
  • Acgöz və hiyləgər insanları aldatmaq çox asandır.
  • Axmaq yaxşılıq edənlərə pislik etməyə çalışır.
  • Axmaqların davranışına nəzarət edin.
  • Axmaqlarla mübahisə etməyin.
  • Ağıllı məsləhətin əksinə getmək lazım deyil.
  • Ağıllı seçilmiş məqsədə asanlıqla çatmaq olar.
  • Ağıllılıq, uğur qazanmağa can atanın yol yoldaşıdır.
  • Ağılsız insanın gördüyü işləri xidmət hesab etmək lazım deyil.
  • Alçaq insanlar yalansız yaşaya bilmirlər.
  • Alçaq insanlara heç vaxt etibar etmək olmaz.
  • Alçaq insanlara məsləhət vermək lazım deyil.
  • Allahın mərhəməti olmadan, hətta həddindən artıq səylər nəticə vermir.
  • Allahın mərhəməti olmadan hətta ən yüngül iş dözülməz dərəcədə çətin olur.
  • Alov zəiflikdən məhrumdur.

B[redaktə]

  • Bağışlanmağa layiq olanı alçaltmaq olmaz.
  • Başqasının var-dövlətinə həsəd aparmaq yalnız eqoistə xasdır.
  • Bəxti gətirən soxulcan belə simasını dəyişə bilər.
  • Bir çox yaxşı keyfiyyətlərin əhəmiyyəti tək bir qüsura görə korlanar.
  • Birinci işi qurtardıqdan sonra növbəti işini təxirə salma.
  • Böhtandan həzz alan insan öz arvadı və uşaqları tərəfindən rədd ediləcək.

C[redaktə]

  • Cinayətkarlar tənqiddən qorxmurlar.

Ç[redaktə]

  • Çiçəklənmə, şeylərin mahiyyətini dərk etməyə cəhd göstərməyəndən yan keçir.
  • Çox əhəmiyyətli sözlər uşaq ağzından çıxsa belə, bu sözlərə qulaq asmaq lazımdır.
  • Çox sərt cəzalandıran hökmdar cəmiyyətdə qarışıqlıq yaradır.

D[redaktə]

  • Daha əvvəl qonaqlara təqdim olunan yeməyin artığınıı yeyən nektar yeyir.
  • Dəyişkən ağıl uğur qazanmaq iqtidarında deyil. Əgər biz səylərimizin nəticəsinə laqeyd yanaşsaq, onda hər şey boşa çıxar.
  • Dost, düşmənin oğlu olsa belə, sənin himayəndə olmalıdır.
  • Dürüst insan hər şeyə nail ola bilər.
  • Düşməni zəif yerindən vurmaq lazımdır.
  • Düşmənin hörmətli bir jesti də ağrı gətirir.
  • Düşmənin zəif tərəflərini öyrənməyincə, onunla münasibəti korlamaq lazım deyil.
  • Düşmənlər sənin zəif yerlərinə vurur.
  • Düzgün və ədalətli insana rast gəlmək çox çətindir.
  • Düzgünlük-xoşbəxtlik mənbəyidir.

E[redaktə]

  • Entuziastlar hər kəsi, hətta öz düşmənlərini məğlub edə bilərlər.
  • Etibarı həyatını qurban vermək naminə belə qorumaq lazımdır.
  • Etimada layiq olmayana etibar etmək olmaz.

Ə[redaktə]

  • Əgər insanların sənin haqlı sözünə inanmadığına əminsənsə, bu sözü heç dilinə gətirmə.
  • Əsl ağıl yalnız çətin anlarda təzahür edir.
  • Əvvəlcə yaxşı-yaxşı düşün, sonra işə başla.
  • Əvvəllər fəzilətli olmayan insan, saleh insanla ünsiyyət sayəsində fəzilətli olur.

F[redaktə]

  • Fəzilət və var-dövlətə qarşı çıxan insan özünü əzablara düçar edir.
  • Fəzilətli insan şərəfsiz və biabırçı şəkildə əldə edilən var-dövləti rədd edər.
  • Fürsət əldən verildikdə maneələr yaranır.

G[redaktə]

  • Gizli məsələləri təkbaşına həll etmək lazımdır.
  • Gücə güvənmədən işdə uğur qazanmaq olmaz.
  • Günahı yüngülləşdirən hərəkətlər etməklə, hətta taleyi ələ almaq olar.

H[redaktə]

  • Hadisələr barədə aydın və gizli faktları nəzərə alaraq nəticə çıxarmaq lazımdır.
  • Hadisələrin ardıcıllığını görməyən insan kordur.
  • Hakimiyyət, hökmdarı zənginliklərlə birləşdirir. Hakimiyyət orqanlarının olmaması, nazirlərin olmamasını göstərir. Əlində hakimiyyət olan hökmdar, müdrik hökmdarı nəzərdə tutur.
  • Heç kim hörmətdən məhrum edilməməlidir.
  • Həddindən artıq məsuliyyət yükü insana həddindən artıq güc verir.
  • Həddindən artıq nəzakətə etibar etməyin.
  • Hər bir cəza törədilən əmələ uyğun olmalıdır.
  • Hər brilyant cilalanmaya məruz qalıb.
  • Hər kəs bacardığı işi yerinə yetirməlidir.
  • Hətta ağıllı və savadlı insan taleyi digər insanların müdaxiləsi səbəbindən uğursuzluğa düçar ola bilər.
  • Hətta məğlub bir düşmənə də etibar edilməməlidir.
  • Həzm etmə pis olanda yemək də çətin olur.
  • Hökmdarın bütün hərəkətləri hakimiyyətlə bağlıdır.
  • Hökmdarın fərmanları onun himayəsindəkilərin rifahına səbəb olmalıdır.
  • Hörmətli adamların yığıncağında digərinin çatışmazlıqları barədə danışan hər kəs öz çatışmazlığını ortaya qoyur.

X[redaktə]

  • Xəsislik ağlı çaşdırır.
  • Xəstəlik düşməndən də pisdir.
  • Xüsusi bir şey etmək lazım olduqda, müvafiq mükafatı nəzərə almalısınız.

İ[redaktə]

  • İanə vermək saleh bir əməldir.
  • İanənin arxasınca sərvət gəlir.
  • İnsanların yaratdığı maneələri ağlın köməyi ilə aradan qaldırmaq olar.
  • İradəsizlər və qətiyyətsizlər hətta tabeçiliyində olan adamların hörmətini qazana bilməzlər.
  • İstədiyinə nail olmaq istəyirsənsə, bir dəqiqəni belə itirmə.
  • İş- zənginliyin təməlidir.
  • İşə faydalı olan hər şeydən istifadə etmək lazımdır.
  • İşə yalnız ətrafdakıların motivləri və həyata keçirilən işlərin nəticələri başa düşüldükdən sonra başlanılmalıdır.

K[redaktə]

  • Kiçik bir səy göstərmək problemi həll edə bilər.
  • Kifayət qədər səy göstərməmək uğursuzluğa səbəb olar.
  • Kifayət qədər səy göstərməsən, uğur qazana bilməzsən.

Q[redaktə]

  • Qızılla ərintidə gümüş qızılı çalar alır.
  • Qocalan bədəndə meydana çıxan xəstəliyə məhəl qoymamaq olmaz.
  • Qoçaqlıq — hökmdarın sərvətidir.
  • Qorxaq hərəkət etməkdən qorxar.
  • Quyunun qurudulmasında bardağın dar boğazı maneə ola bilməz.
  • Qüsursuz iş çox nadir bir haldır.

L[redaktə]

  • Ləyaqətli və böyük bir düşmənə qarşı təcavüz göstərməyə tələsməyin.

M[redaktə]

  • Meşə yanğınını hətta səndəl ağacı da istəmir.
  • Mədənin həzz etmədiyi qidadan çəkinmək lazımdır.
  • Məsələ yalnız səylər nəticəsində həll edilir.
  • Mövzu əvvəlcədən məlum olanlara və intuisiyaya əsaslanaraq öyrənilməlidir.
  • Müdrik adam həmişə ölkənin və zamanın maraqlarına qayğı göstərəcəkdir.

N[redaktə]

  • Nəcib davranışla hətta düşməni fəth etmək olar.

O[redaktə]

  • Orqanizmi bütün qidanı həzm edən üçün xəstəlik qorxulu deyil.

Ö[redaktə]

  • Öz adamlarınızı pis əməllərdən çəkindirin.
  • Öz məqsədlərinə nail olmaq istəyən hər kəs təəssüf etməməlidir.
  • Özünü idarə edə bilməyən, öz qəzəbində də boğulacaq.

P[redaktə]

  • Passiv bir insan kömək üçün ona müraciət edənləri qorumaq iqtidarında deyil.
  • Pis adamlarla ünsiyyət qurmayın.
  • Pis niyyətli bir adam, onunla yaxşı davranmasına baxmayaraq ağrıya səbəb olur.
  • Problemlər yarandıqda onları həll etməyin mümkün olmadığını hesab etmək axmaqlıqdır.

R[redaktə]

  • Rifah, bəsirəti olmayan uğurlu bir insandan da yan keçər.
  • Rifah, gücünü düzgün yerləşdirən insanı müşayiət edir.
  • Ruhun qüdrətindən məhrum olanlar nə maddi, nə də mənəvi dəyərlərdən ləzzət ala bilməyəcəklər.

S[redaktə]

  • Sabit münasibətlər sərvətdən asılıdır.
  • Sadə yemək faydalıdır.
  • Sakitliyə və düşüncəyə malik olmadan, məqsədə nail olmaq mümkün deyil.
  • Salehlik və zövq zənginliyə əsaslanır.
  • Savadlı insanların da qüsuru olur.
  • Savadlı, lakin zəif hökmdarın heç vaxt tabeçiliyindəkilərin yanında hörməti olmayacaq.
  • Sevgi meyvələri ilə tanınır.
  • Səfeh adam hətta ona məxsus olmayan şeylərdən çox çətinliklə imtina edir.
  • Süd hətta əyyaşın əlində murdar görünür.
  • Süd ilə qarışdırılan su süd olur.

Ş[redaktə]

  • Şəhvət fəzilət və var-dövlət hüquqları vermir.
  • Şir ac olsa belə, heç vaxt ot yeməyəcək.

T[redaktə]

  • Tabeçiliyindəki insanların hörmətsiz münasibəti nəcib insanın qəlbinə kədər, qəm-qüssə gətirir.
  • Taleyə kor-koranə inananlar heç nəyə nail olmurlar.
  • Təhlükə, insanları və hadisələri dərk edə biləndən yan keçir.
  • Tək bir qüsur bir çox fəzilətə kölgə salar.
  • Tələskənliyin işə heç bir köməyi yoxdur.
  • Tənbəl nə bu, nə də başqa bir dünyada xoşbəxtlik tapa bilməz.
  • Tərbiyəli adam sirrini miskin adamla bölüşməməlidir.

U[redaktə]

  • Uğur qazanmağa çalışan hər kəs ilk növbədə sahibinin üstünlüklərini öyrənməlidir.
  • Uğur səyin nəticəsində qazanılır.

Ü[redaktə]

  • Üsulu bilən qeyri-mümkünsüzü mümkün edə bilər.

V[redaktə]

  • Vaxtını düzgün seçsən, uğur qazanacaqsan.
  • Var-dövlət qazandıqdan sonra da düşmənlərin cəmiyyətindən uzaq dur.
  • Var-dövlət qazanmaq fəallıqla bağlıdır.
  • Var-dövlət toplamaq üçün hər cür üsul yaxşıdır.
  • Var-dövlətə baxmayaraq, güclü ruha malik olmayan insan məğlubiyyətə məhkumdur.

Y[redaktə]

  • Yaxşılığın sərhədini heç vaxt aşmaq lazım deyil.
  • Yalnız axmaq adam ağasından öyrəndiklərini hamıya bəyan edəcəkdir.
  • Yalnız bütün mümkün səyləri yorulmadan həyata keçirməklə uğur və tərəqqiyə ümid etmək olar.
  • Yalnız inəyin təbiətini bilən ondan süd ala bilər.
  • Yalnız öz gücünü ayıq qiymətləndirib riskə getmək lazımdır.
  • Yalnız tamamlanmış işlər barədə ucadan danışmaq olar.
  • Yan keçən fəlakəti ən tez ondan daha çox qorxanlar unudur.
  • Yaramazın var-dövləti məhkum edildiyi kimi, ianə verməyən də məhkum edilmişdir.
  • Yüngül işə girişmə.

Z[redaktə]

  • Zədələnmiş orqan bütün orqanizmi məhv edə bilər.
  • Zəhər həmişə zəhərdir.
  • Zəif hökmdara nifrət edilməməlidir.
  • Zəif tərəflərinizi açmaq olmaz.
  • Zənginlik-düzgünlük mənbəyidir.
  • Zənginliyə can atırsansa, çalış ki, düşmənlərin cəmiyyətindən uzaq olasan.