Nikolay Berdyayev

Vikisitat saytından
Anarxizmdə mütləq həqiqət var və bunu onun dövlətin suverenliyinə və dövlət mütləqiyyətinin hər bir formasına münasibətində görmək lazımdır. ... Anarxizmin dini həqiqəti ondan ibarətdir ki, insan üzərində olan hakimiyyətin günah və şər ilə bağlı olması, kamillik vəziyyəti insanın insan üzərində heç bir qüdrətinin olmadığı bir vəziyyətdir, yəni anarxiyadır. Allahın Padşahlığı azadlıqdır və belə bir gücün olmamasıdır... Allahın Padşahlığı anarxiyadır

Nikolay Aleksandroviç Berdyayev - (1874-1948) - rus dini və siyasi filosofu.



A B C Ç D E Ə F G H X  İ   J  K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z


A[redaktə]

  • Allah Onun məqsədlərini yerinə yetirmək üçün bir dövlət istədi.
  • Anarxizmdə mütləq həqiqət var və bunu onun dövlətin suverenliyinə və dövlət mütləqiyyətinin hər bir formasına münasibətində görmək lazımdır. ... Anarxizmin dini həqiqəti ondan ibarətdir ki, insan üzərində olan hakimiyyətin günah və şər ilə bağlı olması, kamillik vəziyyəti insanın insan üzərində heç bir qüdrətinin olmadığı bir vəziyyətdir, yəni anarxiyadır. Allahın Padşahlığı azadlıqdır və belə bir gücün olmamasıdır... Allahın Padşahlığı anarxiyadır .
  • Ateizm bizim üçün bir cəzadır, Allaha qul kimi münasibətimizdir.
  • Azad insan inqilab edə bilər, amma qiyam qaldırmaz, çünki azad şəxs dövlətinin və vətəninin taleyi haqqında düşünür.
  • Azad insan kölədən onunla fərqlənir ki, o özünü idarə etməyi bacarır, qəlbən kölə olan insan isə yalnız tabe olmağı və qiyam qaldırmağı bacarır. [1]
  • Azadlıq Allahın dünya və insan üçün planının təməlində dayanır. Azadlıq pislik yaradır, lakin azadlıq olmadan yaxşılıq da yoxdur. Məcburi yaxşılıq yaxşı olmaz. Bu, azadlığın əsas ziddiyyətidir. Pislik etmək azadlığı yaxşılıq etmək azadlığının şərtidir. Sən pisliyi güclə yox edəcəksən, yaxşılığın azadlığına heç nə qalmayacaq. Buna görə də Allah şərin varlığını yox edir. Azadlıq həyatın faciəsini və həyatın iztirablarını doğurur. Ona görə də azadlıq sərt və sərtdir.
  • Azadlıq hər şeydən əvvəl bərabərsizlik hüququdur.
  • Azadlıq ilk növbədə özünüidarə deməkdir.

B[redaktə]

  • Bir xristianın həyatı özünü çarmıxa çəkməkdir.
  • Burjuaziya iqtisadi gücə çox ciddi yanaşır və çox vaxt onu bütləşdirir.

Ç[redaktə]

  • Çox erkən gəldiyim aristokrat mühit mənə yad oldu. Onunla bağlı hər şey məni bezdirdi və onun bir çox xüsusiyyətlərini açıq-aşkar iyrənc hesab etdim. Uşaqlıqdan mən bir qurum olaraq dövlətə və hər cür hakimiyyətə qarşı nifrət hiss etmişəm. Yadımdadır ki, mən balaca bir uşaq kimi dövlət qurumunun oturduğu binaya, hətta ən məsum binaya yaxınlaşanda dərhal məni ən yüksək həyəcan vəziyyətinə salırdı. Hər bir dövlət qurumu, mənim gözümdə inkvizisiyanın kürsüsünə, onun hər bir nümayəndəsi isə bir ıslak oğlana çevrildi. Bir növ metafizik anarxist düşüncə tərzi məndə doğulub. Uşaqlıqda və gənclikdə mənə uyğun olduğu kimi bu gün də mənə uyğundur.

D[redaktə]

  • Dialektik materializm uyğunsuzluğun absurd birləşməsidir və buna görə də istər dialektika , istərsə də materializm qaçılmaz olaraq yox olur . Lakin sovet fəlsəfəsindəki ümumi xətt mexanizm bidətliyi (dialektikanın yox olması) ilə idealist dialektikanın bidətliyi (materializmin yox olması) arasında özünü təsdiqləyir. Bu, Leninin daha da inkişaf etdirdiyi klassik, inqilabi dialektik materializmdir. Lenin idealizmdə həqiqətin şişirdilmiş hissəsini qəbul edirdi. Həqiqətin bu hissəsi dialektikadır. Pravoslav sovet fəlsəfəsi bir araya sığmayanları birləşdirməyə çalışmalıdır... O [Marksizm-Leninizm] daim dialektikadan vulqar materializmə, sonda nifrət etdiyi mexanizmə doğru sürüşür. Əks halda ola bilməz. Dialektik materializm qeyri-mümkündür və nəticədə dialektika ilə materializm arasında daimi qarşıdurma yaranır.
  • Dövlət yer həyatını cənnətə çevirmək üçün deyil, nəhayət cəhənnəmə çevrilməsinin qarşısını almaq üçün mövcuddur.
  • Düşünmək sirli bir fəaliyyətdir, dünyanı dəyişdirir.

E[redaktə]

  • Etika fəlsəfədə mərkəzi yer tutur, çünki o, günahla, xeyirin və şərin mənşəyi və əxlaqi dəyərlərlə məşğul olur. Və bu problemlər ümumbəşəri əhəmiyyət kəsb etdiyindən, etikanın sferası ümumiyyətlə nəzərdə tutulduğundan daha genişdir. Məna və dəyərdən bəhs edir və onun vilayəti yaxşı ilə şərin fərqinin çəkildiyi, qiymətləndirmələrin aparıldığı və məna axtarıldığı dünyadır.
  • Etiraf etmək lazımdır ki, insan məhdud və nisbi dünyəvi həyatında yalnız başqa bir həyata, qeyri-məhdud, mütləq, əbədi inandığı zaman gözəl və qiymətli olanı yarada bilər. Bu, onun varlığının qanunudur. Bu fani həyatla hər hansı digər əlaqə istisna olmaqla, təsirli enerjinin tükənməsi və insanı yararsız və səthi edən özündən razılıq ilə nəticələnir. Yalnız sonsuz və əbədi həyatın dərinliklərində kök salmış ruhani insan əsl yaradıcı ola bilər. Lakin humanizm ruhani insanı inkar etdi, əbədi olanı müvəqqətiyə verdi və yerin məhdud hüdudları daxilində təbii insanın yanında dayandı.

Ə[redaktə]

  • Ən böyük ateistlər Allahın yer üzünə göndərdiyi ən böyük möminlərdir. Onların gəlişində məqsəd inançı, etiqadı cəmiyyətin yeni inkişaf tələbatına uyğunlaşdırmaq, köhnəlmiş nimdaş, çürük imkanlardan imtina etməyə kömək etməkdir.

F[redaktə]

  • Fəlsəfədə peyğəmbərlik ünsürü var... Əsl, filosof adlanan insan təkcə dünya haqqında bilik deyil, həm də dünyanın dəyişməsini, təkmilləşməsini, yenidən doğulmasını istəyir.

H[redaktə]

  • Hər bir xalq haqqında onun tənəzzül dövrləri əsasında deyil, yüksəliş çağları əsasında fikir yürütmək lazımdır. [2]

X[redaktə]

  • Xalq kəmiyyət deyil, keyfiyyətdir.
  • Xalq o zaman yetkinlik səviyyəsinə çatır ki, özünü idarə etməyi bacarır.
  • Xalqların qardaşlığının yaradılması ictimai təşkilatla həll olunmayan mənəvi bir vəzifədir. O, mücərrəd-ümumi assosiasiyanı deyil, insanların və xalqların fərdiliyini nəzərdə tutur.
  • Xristianlıqda insana münasibətdə ikilik var. Bir tərəfdən insan yıxılmış və günahkar bir varlıqdır, təkbaşına ayağa qalxa bilmir, azadlığı zəifləyir, təhrif olunur. Amma digər tərəfdən, insan Allahın surəti və bənzəridir, yaradılışın zirvəsidir, o, padşahlığa çağırılır, Allahın Oğlu insan oldu və Onda əbədi insanlıq var. Allahın əbədi insanlığında insanla Tanrı arasında mütənasiblik vardır. Bu mütənasiblik olmadan vəhyin mümkünlüyünü anlamaq mümkün deyil. Vəhy təkcə aşkar edənin deyil, həm də vəhyi qəbul edənin fəaliyyətini nəzərdə tutur. İkiqatdır.

İ[redaktə]

  • İqtisadiyyat insan həyatının sadəcə şərti və vasitəsidir, lakin onun məqsədi, ən yüksək dəyəri və müəyyənedici səbəbi deyil.
  • İnqilabçılar gələcəyə sitayiş edirlər, amma keçmişlə yaşayırlar.
  • İnsan həqiqəti dərk etməsə azad ola bilməz.
  • İnsanın qardaşlığı insanların və insan cəmiyyətlərinin təbii halı ola bilməz. Təbiətdə insan insanın qardaşı deyil, canavardır və insanlar bir-birinə qarşı şiddətli mübarizə aparırlar.
  • İnsanlara məhəbbətdən və onların qayğısına qalmaqdan deyil, öz nəfsinin xilası üçün edilən yaxşılıqlar heç də yaxşı deyil. Sevgi olmayan yerdə yaxşılıq da yoxdur.
  • İnsanların qardaşlığı insanların və insan cəmiyyətlərinin təbii halı ola bilməz. Təbiətdə insan insanın qardaşı deyil, canavardır və insanlar bir-birinə qarşı şiddətli mübarizə aparırlar.[3]
  • İntihar ölümü ələ salmaqdır.

Q[redaktə]

  • Qadınlar illüziya yaratmaq, əslində olduqlarından fərqli olmaq üçün qeyri-adi bir qabiliyyətə malikdirlər.
  • Qədim dünyanın süqutu və xristianlığın meydana çıxması dövründə qədim Maarifçilik və qədim sivilizasiyanın prinsiplərini müdafiə etmək “mürtəce” idisə, “proqressiv” və hətta “inqilabi” həmin mənəvi prinsipləri müdafiə edirdi. Sonralar orta əsr mədəniyyətində qələbə çaldı. Yaradıcılıq hərəkatı, o dövrlərin ruhunun inqilabı “qaranlıq dövrlərə” gətirib çıxardı. Qədim dünyanın son vətəndaşları, sonuncu yazıçı və filosofları deyil, əsl ruhani hərəkatın adamları olan kilsənin müəllimləri və Ataları idi. Dağılan və dağılan köhnə dünya, geri dönüş ola bilməz, məhz rasionalist Maarifçiliklə müasir dünya, fərdiyyətçilik və humanizmlə, liberalizm və demokratizmlə, şanlı milli monarxiyalarla və imperialist siyasətlə, dəhşətli sənaye-kapitalist iqtisadiyyat sistemi ilə, qüdrətli texnologiya və aşkar fəthlər və firavanlıqla, iyrənc və hədsiz həyata ehtirasla, ateizm və ürəksizliklə, amansız sinfi mübarizə və dövrün tacı kimi sosializmlə. Biz “Köhnə dünyanı inkar edək” inqilabi mahnının sözlərini oxumağa hazırıq, “köhnə dünya”nı məhvə məhkum olan müasir dünya kimi başa düşürük.
  • Qərbin heç bir yerində 19-cu əsrin ikinci yarısında bütün rus təfəkkürünün həsr olunduğu bu qədər özünəməxsus formada “zəka və insanlar” problemi mövcud deyil, çünki Qərbdə əslində nə “zəka” var, nə də “insanlar”. "sözün rus mənasında.
  • Qiyam köləliyin astar üzüdür.

M[redaktə]

  • Məhəbbət, sanki, şər ehtirasları yaradıcı ehtiraslara çevirmək qabiliyyətinə malik olan universal həyat enerjisidir.
  • Məni azadlıq filosofu adlandırırlar. Bəzi sağçı iyerarxiya mənim haqqımda deyirdi ki, mən “azadlığın qulu”yam. Həqiqətən, azadlıq hər şeydən çox sevdiyim bir şeydir. Mən azadlıqdan gəlirəm. O, müəyyən mənada mənim anamdır. Mənim üçün azadlıq ilkin vəziyyətin xüsusi bir növüdür. Mənim bir filosof kimi orijinallığım ondan irəli gəlir ki, mənim fəlsəfəmin əsası varlıq deyil, azadlıqdır. Mənə elə gəlir ki, heç bir filosof bunu mənim kimi radikal şəkildə etmir. Dünyanın sirri azadlıqdadır.
  • Möcüzə gözləmək rus xalqının ən zəif cəhətlərindən biridir.

O[redaktə]

  • Obyektiv reallıq yoxdur. Ancaq şüurun yalnız illüziyası var, yalnız ruhun yaratdığı gerçəkliyin obyektivləşdirilməsi var. Həyatın mənşəyi yaradıcılıqdır, azadlıqdır; şəxsiyyət, subyekt və ruh isə həmin mənşəyin nümayəndələridir, lakin təbiət, obyekt deyil.

P[redaktə]

Pravoslavlığın dövlət mütləqiyyəti ilə birləşməsi yerin İlahiliyinə, bəşəriyyətin yer üzündəki gələcəyinə inamsızlıq zəminində baş verdi; Pravoslavlıq insana və bəşəriyyətə inanmadığına, dünyaya nihilist münasibətinə görə torpağı dövlətin əlinə verdi. Pravoslavlıq yer üzündə insan həyatının dini nizamlanmasına inanmır və o, öz ümidsiz bədbinliyini dövlət hakimiyyəti tərəfindən zorla nizamlanması çağırışı ilə kompensasiya edir.
  • Pravoslavlığın dövlət mütləqiyyəti ilə birləşməsi yerin İlahiliyinə, bəşəriyyətin yer üzündəki gələcəyinə inamsızlıq zəminində baş verdi; Pravoslavlıq insana və bəşəriyyətə inanmadığına, dünyaya nihilist münasibətinə görə torpağı dövlətin əlinə verdi. Pravoslavlıq yer üzündə insan həyatının dini nizamlanmasına inanmır və o, öz ümidsiz bədbinliyini dövlət hakimiyyəti tərəfindən zorla nizamlanması çağırışı ilə kompensasiya edir.

R[redaktə]

  • Rus xalqı son dərəcə qütbləşmiş bir xalqdır, yəni əksliklərin birləşməsidir. O, heyran və məyus ola bilər, ondan həmişə sürprizlər gözləmək olar, o, güclü sevgi və güclü nifrət ruhlandırmaq qabiliyyətinə malikdir.
  • Rus torpağı ilə rus ruhunun böyüklüyü, hüdudsuzluğu, sonsuzluğu, fiziki coğrafiya ilə mənəvi coğrafiya arasında uyğunluq var. Rus xalqının ruhunda rus düzündə olduğu kimi eyni hədsizlik, hüdudsuzluq, sonsuzluğa həvəs var.

S[redaktə]

  • Sevgi həmişə haramdır. Qanuni sevgi ölü sevgidir. Qanunilik yalnız adi olanlar üçün mövcuddur, sevgi isə adidən çıxır.
  • Sevgidə despotizm və köləlik var. Ən despotik isə qadın sevgisidir, özü üçün hər şeyi tələb edir!
  • Sevgimiz həmişə nifrətimizdən güclü olmalıdır. Biz Rusiyanı və rus xalqını inqilaba və bolşeviklərə nifrət etdiyimizdən daha çox sevməliyik.
  • Sonu yaxınlaşan müasirlik İntibah dövründə yaranmışdı. Biz bu gün İntibah dövrünün sonunun şahidiyik.

T[redaktə]

  • Tarix nəinki zamanda baş verir və nəinki zamanın mövcudluğunu nəzərdə tutmur, onsuz mövcud deyil, həm də tarix əbədi və zamanın davamlı mübarizəsidir.

U[redaktə]

  • Utopiyalar əvvəllər düşünüldüyündən reallaşmağa daha yaxın görünür. Və burada biz bu gün yeni və ən narahatedici sualla üz-üzəyik: onların son reallaşmasından necə qaça bilərik? Utopiyalar həyata keçirilə bilər. Həyat onların yolu ilə gedir. Ancaq bəlkə də yeni bir dövr gəlir, ziyalıların və savadlı təbəqənin utopiyadan qurtulmağın və utopik olmayan, daha az “mükəmməl” və daha azad bir cəmiyyətə qayıtmağın bir yolunu tapacağı bir dövr gəlir.

Y[redaktə]

  • Yeni dini şüur ​​dünyaya və bəşəriyyətə qarşı nihilist münasibətə qarşı ayağa qalxır. Əgər dini dirçəliş mümkün olarsa, yalnız o zaman bu torpaqda dünyəvi mədəniyyətin və yer üzünün azadlığının dini mənasının açılması, bəşəriyyət haqqında həqiqətlərin üzə çıxması baş verəcəkdir. Yeni dini şüur ​​üçün Tanrının iradəsinin bəyanı bununla birlikdə insanın hüquqlarının bəyanı, bəşəriyyətin daxilində İlahi olanın aşkarlanmasıdır. Biz Allahın həqiqətinin obyektivliyinə, kosmik qüdrətinə, Tanrıya görə bəşəriyyətin yer üzündəki taleyini istiqamətləndirmək imkanına inanırıq. Bu, əsl teokratiyanın, istər saxta demokratizm üzərində, istər insan iradələrinin kəmiyyət kollektivliyinin apofeozu, istərsə də yalançı teokratizm üzərində qələbəsi olacaq, - Sezaropapizm (Sezaropapizm - həmçinin Sezarepizm (latınca caesar - “Sezar” və latınca papa – “papa”) 19-cu əsrin Latın, Romano-German, Qərbi Avropa, Roma Katolik tarixşünaslığı tərəfindən imperiya hakimiyyəti ilə imperiya arasında bu cür münasibətləri ifadə etmək üçün təqdim edilmiş termindir. Xristian İmperiyasında dövlət başçısının (imperatorun) kilsənin başçısı hesab edildiyi kilsə, həm də siyasi sistem) daxilində insan iradəsinin bütün apoteozları (apoteoz - hər hansı bir şəxsiyyəti ilahiləşdirmə, tərifləmə). Məsih çarın və ya baş keşişin simasında insan vikarlığına malik ola bilməz. O, Özü Çar və Baş Kahindir və O, dünyada padşahlıq edəcəkdir. "Sənin Padşahlığın gəlsin, Sənin iradən göydə olduğu kimi yerdə də yerinə yetsin".

İstinadlar[redaktə]

  1. Mehman Kərimov. Müdrikliyə, ədalətə, uğura 40 çağırış. Bakı,2017. səh.7
  2. Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.190
  3. [1]Цитаты и афоризмы.