Məfhum

Vikisitat saytından



A B C Ç D E Ə F G H X  İ   J  K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z


A[redaktə]

  • Azərbaycan dövrü-istiqlalına bolşeviklər "Müsavat dövrü" deyirlər. Fəqət, xalq bu dövrə Azərbaycan dövrü deyir... Xalqın düşüncəsində Azərbaycan məfhumu coğrafi bir mənadan ziyadə fikir və əməl şəklində təcəssüm ediyor. İstiqlal xaricində onun üçün bir Azərbaycan yoxdur.[1] Məhəmməd Əmin Rəsulzadə

D[redaktə]

  • Dəqiq bilirəm ki, insanların dəyər haqqındakı mühakimələri xoşbəxtlik arzularından doğur. Məhz buna görə də "dəyərlərin mühakiməsi" adlandırdığımız məfhum əslində insanın öz illüziyalarını müxtəlif dəlillərlə dəstəkləməyə çalışmasıdır. Ziqmund Freyd
  • Doğrudan da, ən aktual, ən vacib vəzifə uşaq və gənclərin təhsilidir... Adətən təhsili tərbiyə ilə qarışdırmaq adətdir, lakin artıq başa düşmək vaxtıdır ki, məktəb təhsili əksər hallarda qurulduğu kimi, təkcə gəncliyin əxlaqi tərbiyəsinə töhfə vermir, əksinə hərəkət edir. Anglo-Sakson ölkələrində məktəblər əsasən gənclərin əqli inkişafının zərərinə olan fiziki inkişafı ilə məşğul olurlar. Amma idmana hədsiz həvəs xarakterin kobudlaşmasına, zehni degenerasiyaya və yeni xəstəliklərə gətirib çıxarır. Düzdür, müasir ailə şəraitində evdə təhsilin vəziyyəti o qədər də yaxşı deyil. Ona görə də uşaq və gənclərin mənəvi baxımdan ağır və sahibsiz vəziyyətinə ən ciddi diqqət yetirməyin vaxtı çatıb. Bir çox uca məfhumlar vərdişdən tamamilə çıxıb, ən vulqar rahatlıq və statusa asanlıqla nail olmaq üçün gündəlik düsturlarla əvəzlənib...Təhsil proqramı həyatın özü qədər genişdir. Təkmilləşdirmə imkanları tükənməzdir...Biz bütün məktəb təhsilinə yeni yanaşma və yenidənqurma ərəfəsindəyik... Elmin bütün sahələrində yeni kəşflərin kəmiyyəti və sürəti o qədər sürətlə artır ki, tezliklə müasir məktəb təhsili dövrün yeni nailiyyətləri və tələbləri ilə ayaqlaşa və onlara cavab verə bilməmək; bütün təhsil sistemində yeni üsullar işlənib hazırlanmalı olacaq. Helena İvanovna Roeriç

Ə[redaktə]

  • Əgər Tanrı məfhumunu tamamilə bir kənara qoyub, sivilizasiyanın bütün prinsip və qaydalarının, sadəcə, insanlar tərəfindən qoyulduğunu bəri başdan qəbul etsəydik, məhz onda həqiqətən də böyük üstünlük qazanacaqdıq. Çünki o zaman bütün bu əmr və qadağalar süni müqəddəslikdən təmizlənəcək və indiki kimi sərt, amansız və dəyişdirilməsi qeyri-mümkün olmayacaqdı. Beləliklə insanlar bu qayda- qanunların onları ram etmək üçün deyil, sevdiklərinin arxasınca getmələrinə kömək etmək üçün qoyulduğunu başa düşəcəkdilər. Nəticə etibarilə, bu qaydalara daha səmimi və isti münasibət bəsləyəcək və onları qüvvədən salmaq əvəzinə bir az da inkişaf etdirməyə cəhd göstərəcəkdilər.[2] Ziqmund Freyd

G[redaktə]

  • Günah və cəza məfhumları, “xilas”, “bağışlanma” haqqında rəhmdillik təlimi – bunlar hamısı təpədən dırnağa qədər yalandır, heç bir psixoloji reallığa əsaslanmayan bu yalanlar insanları mahiyyət haqqında düşünmək axtarışlarından yayındırmaq üçündür. – bunlar səbəb və hadisə anlayışlarına qarşı bir sui-qəsddir. Fridrix Nitsşe

H[redaktə]

  • Həqiqətən dil milləti hər şeydən daha gözəl təmsil edir. Millət dil vasitəsi ilə bütün məziyyət və mövcudiyyətini ərz edə bilir. Adəm oğlunun sözü bəzi riyazi və fənni məfhumları andıran əlcəbr və ya kimya əlamətləri kimi ölü hərflər deyildir. Onun qanı, canı vardır. Millətlə bərabər doğar, onunla bərabər yaşar, tərəqqi edər. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə

İ[redaktə]

  • İnsanlığın ən yüksək məfhumu – fikirdir. Pifaqor

M[redaktə]

  • Mübadilə nevrozu adlandırdığımız məfhum, şüuraltı ilə eqoizm arasındakı mübarizəyə; narsist nevroz, eqoizm ilə super eqoizm arasında gedən çəkişməyə; psixoz isə eqoizm ilə xarici aləm arasındakı toqquşmaya uyğun gəlir. Ziqmund Freyd

Ö[redaktə]

  • Özünü müdafiədə, məcburi yalanda nəsə gizli bir həzz, fərəh doğuran mistik bir şey var: o, fərdi xilas etməyə yönəlir… Bütün yalanlar ehtiyacdan doğur. Yalan oyunu xüsusi qabiliyyət tələb edir. Əslində yalnız həqiqət ehtirası gerçək həzz doğura bilər. Ən böyük ehtiras sənət ehtirasıdır ki, həqiqəti bütünlüklə yalan qiyafəsində təqdim edir. Şəxsiyyət məfhumu, hətta mənəvi azadlıq üçün zəruri olan illuziyalar da belədir, bizim bütün həqiqət ehtiraslarımız da yalan üzərində qərar tutur. Fridrix Nitsşe

V[redaktə]

  • Vaxtaşırı bir azlıq fərdlərin nə vaxtsa bütün cəmiyyəti mayalandırmaq üçün kifayət qədər maya olacağına dair əvvəlcədən xəbər verilmişdir. Bir maqnit mədəniyyəti kimi xidmət edərək, bütövlükdə dəyişdirərək ətraflarına nizam-intizam cəlb edərdilər. Əsas ideya həmişə eyni idi: yalnız yeni ağıl vasitəsilə bəşəriyyət özünü yenidən yarada bilər və belə yeni ağılın potensialı təbiidir. Bu cəsarətli bir neçə nəfər tarixin radarı, planet üçün Uzaqdan Erkən Xəbərdarlıq Sistemi olmuşdur. Onların bəziləri öz fikirlərini romantik, bəziləri isə intellektual məfhumlar kimi ifadə etsə də, hamısı daha geniş baxışa işarə edirdi. “Gözlərini aç” deyirdilər, “daha ​​da var”. Təsəvvür etdiyimizdən daha çox dərinlik, hündürlük, ölçü, perspektivlər, seçimlər. Onlar daha geniş kontekstdə tapılan azadlığı qeyd etdilər və üstünlük təşkil edən baxışın təhlükəli korluğu barədə xəbərdarlıq etdilər. Qlobal müharibədən, ekoloji gərginlikdən və nüvə böhranından çox əvvəl onlar kontekstsiz bir xalqın gələcəyindən qorxurdular. Baxmayaraq ki, onlar öz dövrlərinin dominant ideyalarından kənara çıxsalar da, öz müasirlərindən bir neçəsini özləri ilə aparırdılar. Çox vaxt onlar səhv başa düşülür, tənha, hətta kənarlaşdırılırdılar. Bu əsrə qədər sürətli ünsiyyəti ilə bu səpələnmiş şəxslər arasında əlaqə qurmaq şansı az idi. Lakin onların ideyaları gələcək nəsillər üçün yanacaq kimi xidmət edirdi. Merilin Ferqyuson
  • Vətəndaş olmasa boş şeydir Vətən!
    Beş günlük, on günlük güney qarıdır.
    Vətən məfhumunun özəyindəki
    Vətənin vüqarlı oğullarıdır! Xəlil Rza Ulutürk

İstinadlar[redaktə]

  1. "Məhəmməd Əmin Rəsulzadə AZƏRBAYCAN CÜMHURİYYƏTİ" (PDF). 14 fevral 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
  2. [1]Xoşbəxtlik ehtimalımız. Aforizmlər. Ziqmund Freyd. Bakı,2015