Mark Avreli

Vikisitat saytından
Jump to navigation Jump to search
Statua Marco Aurelio Musei Capitolini Fronte2.JPG

Mark Avreli Antonin (lat. Marcus Aurelius Antoninus; 26 aprel-121-17 mart 180) — Antoninlər sülaləsinindən Roma imperatoru (161-180), filosof,



A B C Ç D E Ə F G H X  İ   J  K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z


B[redaktə]

  • Bir xeyirxah işi o biri xeyirxah işlə elə yanaşı qoymaq lazımdır ki, onlar arasında heç bir boşluq yaranmasın. Mən bunu həzz almaq adlandırıram.
  • Biz varıqsa, ölüm yoxdur və ölümün bizə heç bir aidiyyəti yoxdur. Ölüm varsa, deməli biz artıq yoxuq.
  • Boşboğazlarla razılaşmağa tələsmə!
  • Bütün indiki zaman – əbədiyyət anıdır.

D[redaktə]

  • Dost elə bir insandır ki, sizin haqqınızda hər şeyi bilir, bununla belə, sizi sevir.
  • Dünyada ancaq yaranmalı olanlar yaranır. [1]
  • Dünyanın nə olduğunu bilməyən özünün harada olduğunu bilmir.
  • Düşməndən qisas almağın ən düzgün yolu ona oxşamaqdır.
  • Düşüncələriniz necədirsə, həyatınız da elədir. Həyatınızın gedişini dəyişmək istəyirsinizsə, düşüncələrinizi dəyişdirin. [2]
  • Düşüncəsiz kütlənin ardınca getmək lazım deyil. Öz ürəyininin səsini eşit, o səni həmişə düzgün tərəfə aparacaq.

E[redaktə]

  • Elə insanlar var ki, sənə qulluq göstərən kimi ona borclu olduqlarını bildirir.
  • Elə yaşa ki, sanki elə bu dəqiqə həyatla vidalaşacaqsan və sənə ayrılan vaxt sanki gözlənilməz bir həddiyyədir.
  • Etdiyin əməllərdən qorxma. Çünki, dünyaya kədəri və ədalətsizliyi bir şey etdiyin zaman yox, etmədiyin zaman gətirəcəksən.

Ə[redaktə]

  • Əbədi şöhrət nədir? Boş bir şey. Hər şey ötəridir: xatırlayan da, xatırlananlar da.
  • Əgər bir insan sənə pislik etdisə, bunu xoş və ya pis niyyətlə etdiyini bil. Çünki, bunu bilsən, ona yazığın gələcək və nə təəccüblənəcək, nə də hirslənəcəksən.
  • Əgər bir şey sizin üçün həddindən artıq çətin görünərsə, bunun insan gücü xaricində olmasını düşünmə.Və əksinə, bir şəxs layiqli bir hərəkət edərsə, sən də bu cür hərəkət edə bilərsən.
  • Əgər düzgün yolla getsən, düzgün fikirləşsən və düzgün hərəkət etsən, xoşbəxt həyat sürərsən.
  • Əgər hansısa bir əşya sizi qıcıqlandırırsa, bunun günahı əşyada yox, əşya haqqında sizin düşüncələrinizdədir. Siz bu fikirləri dəyişməyə qadirsiniz.
  • Əgər insan mülahizələrinin və maraqlarının hansı mənbədən qidalandığını bilsəydin, o zaman insanların tərifinə layiq görülməyini istəməzdin.
  • Əgər istəsən də, öz həyatını bəşəri həyatdan kənarda tuta bilməzsən. Sən onda, onun üçün yaşayırsan. Ayaqlar, əllər, gözlər bir-biri üçün yaradıldığı kimi, biz də bir-birimiz üçün yaradılmışıq.
  • Əgər kimsə məni təhqir edirsə, bu onun işidir. Çünki, onun niyyəti bu cürdür. Mənim isə öz xarakterim var və bu xarakter mənə təbiət tərəfindən verilmişdir və mən öz əməllərimdə bu təbiətə sadiq qalacağam.
  • Əgər səni narahat edən şeylərə münasibətini dəyişsən,özünün təhlükəsizliyini təmin etmiş olarsan.
  • Əl-ələ, ayaq ayağa, üst çənə alt çənəyə kömək etdiyi kimi, insanlar da bir-birinə kömək etmək üçün doğulublar.
  • Əməlinin ədalətli, xarakterinin xeyirxah olmasından razı qalan ləyaqətli insanın həyatınının sənə uyğun gəlib-gəlmədiyini yoxla.
  • Ən nifrət edilən ruh düşgünlüyü özünə acımaqdır.
  • Əsl yaxşılıq və xeyirxahlıq hamı üçün edilən yaxşılıq və xeyirxahlıqdır.

G[redaktə]

  • Göstərə biləcək gücündə olduğun keyfiyyətləri göstər: səmimiyyət, ciddilik, zəhmətdə dözümlülük, həzzə biganəlik, aza qane olmaq bacarığı, xeyirxahlıq, açıqlıq, səthi şeylərə nifrət, saxta səxavətlikdən azad olma.
  • Güclə dəf edilməyən şeyləri ağılla dəf etmək lazımdır.

H[redaktə]

  • Haqsız insan qəddarlığı ilə özünə pislik edir.
  • Haqsızlıq həmişə hər hansı bir hərəkətlə yox, daha çox fəaliyyətsizliklə bağlı olur.
  • Haqsızlıq, hərəkətlə, bəzən də öldürücü hərəkətsizliklə sıx bağlıdır.Kömək göstərməmək maddə ilə cəzalandırılır.
  • Heç kimlə daşıya bilməmək gücündə olmayan şey baş vermir.
  • Həqiqəti demək iradənin yox, vərdişin işidir.
  • Hər anı axırıncı, nəfəs almanı isə son hesab edərək əməlin mükəmməlliyində və tamamlanmasında ən xırda işlərə can atmağı qaçırmaq olmaz. Zamanı, anı geriyə qaytara bilməzsən.
  • Hər bir sözü və əməli onların təbiətinə uyğun mühakimə et. Başqa insanların təhqirinə, sözlərinə təəccüblənmə. Çünki, başqa insanların da öz prinsipləri var.
  • Hər gün elə yaşamaq lazımdır ki, sanki həyatınızın son gününü yaşayırsınız. Heç vaxt təlaşlanmayın, heç vaxt laqeyd olmayın, heç vaxt süni pozalar almayın. Xarakterin mükəmməlliyi məhz bunlardadır. Həyatımız, fikirlərimizdən irəli gələn şeydir.
  • Hər günü bu sözlərlə başla: “Bu gün mən əks təsirlə, nankorluqla, ədəbsizliklə, xəyanətlə, qəzəblə və xudbinliklə qarşılaşacam və onların hamısı pis adamların cahilliyindən, onların yaxşını pisdən ayıra bilməməsindən irəli gələcək”.
  • Hər işi həyatının son işi kimi yerinə yetir.
  • Hər kəsin dəyəri nəyə can atmasındadır. [3]
  • Hər şeydən əvvəl, özündən başla və özünü öyrən.
  • Hər şeyi elə etmək, hər şey barəsində elə danışmaq və düşünmək lazımdır ki, sanki bu an sənin üçün son ola bilər.
  • Həyatımız, barəsində düşündüyümüz həyatdan ibarətdir.
  • Həyatın vəzifəsi çoxluğun tərəfində olmaqdan yox, dərk etdiyin daxili qanunlara uyğun yaşamaqdan ibarətdir.
  • Həyatını başqaları üçün verməyə hazır olan ləyaqətli, yaxşı insanın obrazını sına. Bəlkə bu obraz sənin boyuna biçilib.

X[redaktə]

  • Xarakterin mükəmməlliyi ondan ibarətdir ki, hər günü sanki son gün kimi həyəcansız, qorxusuz, hiyləsiz keçirəsən.
  • Xeyirxahlığa qarşı çıxmaq mümkün deyil. Əgər siz ən fəhmsiz insana daima xeyirxah münasibət göstərirsinizsə, o sizə nə edə bilər?
  • Xoşbəxt həyat üçün çox az şeylər lazımdır. Lazım olan hər şey insanın özündə və düşüncə tərzindədir.
  • Xoşbəxt o insandır ki, qəlbi müqəddəslərin müqəddəsləri ilə doludur.

İ[redaktə]

  • İctimai bir hərəkətdən ictimai bir hərəkətə keçmək üçün yalnız sevinc və sakitlik axtarın.
  • İnsan həyatını qırx və ya on mil metr müşahidə etməyinin nə faydası? Yeni nə isə görə biləcəksənizmi?
  • İnsan həyatının zamanı andır, mahiyyəti əbədi axın, hissi tutqun, bütün bədəninin quruluşu fani, ruhu qeyri-sabit, taleyi müəammalı, şöhrəti şübhəli. Bir sözlə, yuxu və tüstü kimi ruha aid olan axın kimi, ona aid olan hər şey. Həyat, qürbətdə mübarizə və səyahətdir. Ölümdən sonrakı şöhrəti unutmadır. Amma nə yola çıxara bilər?
  • İnsan şəraitə görə yox, təbiətcə düzgün olmalıdır.
  • İnsan yalnız indiki zamanda yaşayır. Bütün qalan illər keçib gedib, gələcək illərin gəlib-gəlməyəcəyi də məlum deyil.
  • İnsanın dəyəri əməlindən və həvəsindən asılıdır. Əlləşib-çalışmaq və cəhd etmək şəxsiyyətin universal meyarıdır.
  • İnsanlar bir-biri üçün doğulmuşdur.

K[redaktə]

  • Kimin nə deməsindən və etməsindən asılı olmayraq mən yaxşı insan olaraq qalmalıyam.
  • Kömək qəbul etməyi biabırçılıq hesab etmə. Sənin üçün təyin olunan vəzifəni postdakı əsgər kimi yerinə yetirməlisən.

Q[redaktə]

  • Qarşılıqlı kömək olmasa, bəşəriyyətdən bir qollu, bir ayaqlı əzabkeş insanlar qalacaq.
  • Qoy mənim pis əməllərimi ifşa etsinlər.Mən könüllü olaraq dəyişməyə, ya da insanların mənim barəmdə fikirlərini yaxşılığa doğru yönəltməyə çalışacağam. Həqiqətin mənə zərəri yoxdur. Həqiqət, yalançıların, xəbərsizlərin boğazında qalmış sümük kimidir.
  • Qoy sənin işlərin ahıl yaşlarında xatırlamaq istədiyin kimi olsun.

L[redaktə]

  • Lazımsız şeylərə əhəmiyyət vermədən bir yaxşılıqdan başqa bir yaxşılığa keçmək həyatın ən böyük sevincidir.

M[redaktə]

  • Mahiyyətcə, həyatımız fikirlərdən və düşüncələrdən ibarətdir.
  • Məqsədsiz hərəkət etmək, başqa insanlara yaxşılıq etməmək, fayda verməmək qabiliyyətsizliklə itirilən vaxtdır.
  • Mümkün olsa da, şəxsi qüsurlardan azad olmamaq, mümkün olmasa da, özgə qüsurlardan azad olmaq gülüncdür.

N[redaktə]

  • Nə vaxtsa səni sadiqliyi pozmağa, ayıbı unutmağa və başqasına nifrət etməyə məcbur edəcək şeyi heç vaxt faydalı hesab etmə.

O[redaktə]

  • Oxşamamaq ən yaxşı müdafiə üsuludur.

Ö[redaktə]

  • Ömrünün üç yuz və üç min il olmasının sənin üçün bir fərqi varmı? Axı sən indiki zamanda yaşayırsan və kimliyindən asılı olmayaraq hər kəs indiki anı yaşayır. Biz keçmişimizi və ya gələcəyimizi yaşaya bilmərik. Çünki, keçmiş artıq yoxdur, gələcəyə isə hələ malik deyilik.
  • Öz səhvlərini etiraf etməkdən utanmaq lazım deyil. Çünki, səhv yolla getməyin özü böyük səhvdir.
  • Özünü xoşbəxt hesab etməyənə qədər heç bir insan xoşbəxt deyildir.
  • Özünü öldürsən də, insanlar eyni şeyi edəcəklər.

R[redaktə]

  • Ruh düşgünlüyünün ən nifrətə layiq növü özünə acımaqdır.

S[redaktə]

  • Səhv edən və yanılan insanı sevmək insana xas olan xüsusiyyətidir. Bu cür sevgi bütün insanların sənin qardaşların olmasını, onların qeyri-iradi olaraq cəhalətə tutulmasını və yanılmasını başa düşəndə yaranır.
  • Sən hər şeyi unudanda, unudulma sənə də toxunacaq.
  • Sən kiməsə yaxşılıq və ya pislik etdin və bu yaxşılıq bəhrə verdisə, sən niyə ağılsız bir insan kimi etdiyin yaxşılığa görə əlavə olaraq tərif də gözləyirsən?
  • Səndən nəsə gözləyən insanların tərifinə, yaltaqlığına fikir vermə.
  • Sənin yaşamağın üçün nəzərdə tutulmuş mühitə uyğunlaş, talenin səni əhatə etdiyi qardaşlarına həqiqi sevgi göstər.
  • Səthi baxışla kifayətlənmə. Hər şeyin özünə məxsusluğu, üstünlüyü sənin nəzərindən qaçmamalıdır.

Ş[redaktə]

  • Şeylərə, insanlara, arzulara diqqətlə baxıb səbirli olsan, həzz alasan. Bunlara ötəri baxmaq, deməli bütün dünyanı gözdən qaçırmaq.
  • Şöhrətpərəst özgəsinin fəaliyyətini, şəhvətpərəst həyəcanını, ağıllı isə əməlini özü üçün xoşbəxtlik sayır.
  • Şüurlu varlıqlar hansısa vahid əməkdaşlıq üçün müəyyən edilmişdir.

T[redaktə]

  • Tezliklə hər şeyi unudacaqsan və hər şey də öz növbəsində səni unudacaq.

V[redaktə]

  • Vəziyyətdən asılı olaraq ruhunun tarazılığı pozularsa, özünü mümkün qədər tez ələ al və uzun müddət ruh düşgünlüyünə qapılma. Harmoniyanı bərpa etmək vərdişi səni təkmilləşdirəcək.
  • Vicdanının yol vermədiyi şeyi etmə, həqiqətə uyğun olmayan şeyi danışma. Əgər bunlara riayət etsən, həyatının vəzifəsini yerinə yetirmiş olacaqsan.

Y[redaktə]

  • Yadda saxla ki, öz fikrini dəyişmək və səhvini düzəldən şeyin ardınca getmək səhvin üzərində inadla dayanmaqdan azadlığa daha uyğundur.
  • Yaxşı, xeyirxah və səmimi insanı gözlərindən tanımaq olar.
  • Yaxşı insan necə olmalıdır mübahisələrinə birdəfəlik son qoyulmalıdır və sadəcə olaraq, yaxşı insanın özü olmaq lazımdır.
  • Yalnız sevinclə və sosial minnətdarlıqla ifadə olunan ictimai iş sakitlik və məmnunluq gətirəcək.
  • Yanılmalarda və cəhalətdə inadkarlıq edən xeyir tapmaz.
  • Yanında olan insanlara sevgin sənin düzgün və xoşbəxt yaşamağına zəmin yaradacaq.
  • Yaşamağın mümkün olduğu hər yerdə yaxşı yaşamaq olar.

İstinadlar[redaktə]

  1. Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında. Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 117
  2. Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında. Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 168
  3. Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında. Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 35

Mənbə[redaktə]

  • Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014