Fyodor Dostoyevski

Vikisitat saytından
Keçid et: naviqasiya, axtar
Fyodor Mixayloviç Dostoyevskinin portreti


Fyodor Mixayloviç Dostoyevski (rusca: Фёдор Михайлович Достоевский) (11 noyabr 1821 - 9 fevral 1881) - Rus roman yazıçısıdır. Dünya ədəbiyyat tarixinin gəlmiş keçmiş ən böyük yazıçılarından biri və bir çox dahiyə görə ən böyük yazıçı.



A B C Ç D E Ə F G H X  İ   J  K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

A[redaktə]

  • Adamlar öz asudə vaxtlarını nəyə həsr etməyi bacarmayanda faydasız məşğələlərə və əyləncələrə baş qoşurlar.
  • Axmaq öz axmaqlığını boynuna alırsa, deməli artıq axmaq deyil!
  • Ağıl istədiyinə nail olduğu üçün ağıldır.
  • Ağıllı adam odur ki, dediyinin nəticəsini əvvəlcədən görə bilsin.
  • Andlı iclasçılar cinayətkarları bağışlasınlar, vay o günə ki, cinayətkarlar özlərini bağışlasınlar.
  • Azadlıq özünü saxlamamaq deyil, idarə etməkdir.[1]

B[redaktə]

  • Bataqlıqda da dənizdə olduğu kimi məhv olmaq asandır. Lakin dənizdə ölmək bataqlıqda məhv olmaqdan yaxşıdır.
  • Başqaları üçün özünüzü unutsanız, onda sizi də xatırlayacaqlar.
  • Başqalarına hörmət etməyən özünə hörmət etmir.
  • Bekarçılıqda səadət yoxdur.
  • Bəraət qazandırın, qınamayın, amma yamanlığa, pisliyə başqa ad verməyin.
  • Bəzən gülüş insanınəsl simasını üzə çıxarmaqla bir an içərisində onu əsaslı surətdə tanıtdırır.
  • Bəzi insanlar, ev itləri kimi, yamandıqları qapıdan ayrılmazlar.
  • Bil ki, insanın dəyərini varlığı deyil yoxluğu göstərər. Unutma, yoxluğu bir şey dəyişdirməyənin, varlığı lazımsızdır.
  • Bir ağacın qarşısından onu sevmədən, onun var oluşundan xoşbəxtlik hiss etmədən keçilə biləcəyini ağlım qəbul etmir.
  • Bir çox insan xoşbəxt olduğunu bilmədiyi üçün bədbəxtdir.
  • Bir insan ümidini itirər və məqsədsiz qalarsa, sırf can sıxıntısı belə onu bir heyvana çevirə bilər.
  • Bir insanın həyatının ikinci yarısı, ilk yarıda qazanılan vərdişlərin davam etdirilməsindən ibarətdir.
  • Bir qadının həyatı; hər hansı bir kişiyə boyun əyib bağlanmaq üçün bir axtarışdan başqa bir şey deyil.
  • Biri gözlərini səndən qaçırırsa, əmin ol ki, o gözlərdə sənə aid nəsə var…
  • Borclardan və vəzifələrdən qaçmaq və üstəlik hüquqlar tələb etmək insanlıqdan kənardır.
  • Bu dünyada ən çətin şey hər kəsin düşünmədən söylədiyini düşünərək söyləməkdir.
  • Buna əminliklə inanın ki, xalqını anlamayan, onunla əlaqələrini qoparan insan bunu etdiyi ölçüdə yurduna inancını itirər, ya dinsiz olar ya da duyğusuz bir odun.

C[redaktə]

  • Canlı Allah görmək istəyən onu şüurunun bomboş fəzasında yox, sadə insan sevgisində tapacaq.
  • Cəhənnəm insan həyatında sevginin bitdiyi yerdir.

Ç[redaktə]

  • Çox vaxt, sözün həqiqi mənasında ağrıyla başa düşürəm ki, , izah etmək istədiyimin iyirmidə birini belə izah edə bilmədim və hətta heç bir şey izah edə bilmədim. Məni rahatlaşdıran şey, Tanrının bir gün mənə o gücü və ilhamı göndərəcəyinə, mənim də özümü tamamilə izah edə biləcəyəimə, qısacası ürəyimdəki və xəyal dünyamdakı hər şeyi ortaya qoyacağaıma dair olan ümidimdir.

D[redaktə]

  • Dəblər dəyişir, əsl musiqi isə əbədi yaşayır.
  • Dünya səfehlik üzərində dayanır, onsuz Yer üzərində maraqlı heç nə baş verməzdi.
  • Dünyaya qalib çıxmaq istəyirsənsə, əvvəl özünə qalib ol.

E[redaktə]

  • Elə dəqiqələr olur ki, illərlə dərk etdiyindən daha çox şeyi dərk edirsən.
  • Elə anlar olur ki, insanlar cinayəti alqışlayırlar.
  • Elələri var ki, dostların arasında olmaqdansa, düşmənlərin arasında görünmələri daha yaxşı olardı.
  • Evlənmə, boşanma işi sırf qadınların əlində olsaydı, bir tək nikah möhkəm qalmazdı.

Ə[redaktə]

  • Əgər bəşəriyyətin səadətini təmin edəcək bir sarayın tikintisində məsum bir körpənin göz yaşı axacaqsa, həmin saray mütləq tar-mar olacaqdır.
  • Əgər həyatda həmişə xoşbəxt olsam, xəyalini quracaq nəyim qalar?
  • "Əsgərlikdən kartofdan nifrət etdiyim qədər nifrət edirəm"
  • Əsl həqiqət həmişə düzə oxşamır Odur ki, onu həqiqətə bənzər eetmək üçün bir qədər yalan qatmaq lazım gəlir.
  • Ətrafdakı insanlar boş vaxtlarında özlərinə yer tapmayıb primitiv əyləncə və məşğuliyyət axtaranda, mən yaxşı bir kitab tapıb, öz-özümə deyirəm ki, təkcə bu, bütün həyata kifayətdir.
  • Əzab və ağrı böyük ürəkləri və dərin ağılları həmişə müşayət edir. Odur ki, həqiqətən böyük adamlar bu dünyada daha çox qəmli olurlar.

F[redaktə]

  • Fikri ifadə tərzi çox əhəmiyyətlidir: axı, ifadə tərzi üst geyimdirsə, fikir bu geyimə bürünən bədəndir.

G[redaktə]

  • Gedən dönməyəcəksə, qalanların dəyərini biləcəksən. Ölənlə ölünmürsə əgər, qalanlarla yaşamağa davam edəcəksən.
  • Gözyaşları quruyar.
  • Güclülər yox, təmiz adamlar yaxşıdırlar. Təmizlik və şəxsi ləyaqət hər şeydən güclüdür.
  • Gücün təhqirə ehtiyacı yoxdur.
  • Gülüş hər şeydən əvvəl səmimiyyəti sevir.

H[redaktə]

  • Heç nə etmək mümkün olmayan vəziyyəti təsəvvür etmirəm.
  • Heç kim birinci addımı atmayacaq. Çünki hər kəs düşünür ki, hiss etdikləri qarşılıqlı deyil.[1]
  • Hədsiz hissiyyatlı olmaq qəddarlıq gəətirir.
  • Həqiqətən sevən ürəkdə ya qısqanclıq məhəbbəti, ya da məhəbbət qısqanclığı öldürür.
  • Həqiqətin mahiyyətini fantastik olan şey təşkil edir.
  • Həqiqi sevən ürəkdə ya qısqanclıq sevgini, ya da sevgi qısqanclığı öldürür.
  • Hər cür məhəbbət keçib gedir, uyğunsuzluq isə həmişə iz buraxır.
  • Hər kəs hər şeydə cavabdehdir.
  • Hər şey sanki bir möcüzə kimi oldu.
  • Hər şey üstünə üstünə gəlirsə, Bəlkə də sən tərs gedirsən .
  • Həyat bir imtahandır, lakin digər imtahanlara elə də bənzəməz. Çünki bəzən etdiyin bir səhv bütün doğruları apara bilər.
  • Həyata yenidən başlasaydım, saniyələrin nəbzini tutardım.
  • Həyatı onun mənasından artıq sevmək lazımdır.
  • Həyatımızda ən uca, ən güclü, ən faydalı dayağımız ana ata evindən qalan xatirələrimizdir.

X[redaktə]

  • Xalq ancaq sevdiyi adamı yaddaşında saxlayır.
  • Xoşbəxtlik xoşbəxtliyin özündə deyil, onu qazanmaqdadır.
  • Xoşbəxt son deyə bir şey yoxdur. Çünki bir şeydə son varsa orada xoşbəxtlik yoxdur
  • Xudpəsəndlik xeyirxahlığı öldürür.

İ[redaktə]

  • İnsan hər şeyə alışa bilən varlıqdır.
  • İnsan varlığının sirri yalnız yaşamaqda deyil, nəyin naminə yaşamaqdadır.
  • İnsan yaşamağı və yaşamamağı eyni şey deyə qəbul etdiyi zaman azadlığa qovuşar.
  • İnsanın özündən üz çevirməyə, dünyada olub bitənləri görməməzliktən gəlməyə haqqı yoxdur.
  • İnsanın ruhunu ucaldan bir əzab, ucuz bir xoşbəxtlikdən daha yüksəkdir.
  • İnsanlar bədbəxt olmadıqca başqalarının bədbəxtliyini anlaya bilməz.
  • İnsanların bir-birlərini tanımaları üçün ən yaxşı vaxt ayrılıqlarına yaxın olan vaxtdır.
  • İnsanların dəyişməzliyi qeyri əxlaqidir.
  • İnsanların səadət qədər fəlakətə də ehtiyacı vardır.
  • İnsanların bəzən nəyə güldüklərini anlamaq çətindir.
  • İnsanların bir-birini tanıması üçün ən yaxşı zaman, ayrılmalarına ən yaxın olan zamandır.
  • İnsanların ən çox qorxduğu şey yeni bir addım atmaq,yeni bir kəlmə söyləməkdir.
  • İnsanoğlu çox dərin bir varlıqdır. Mən Tanrı olsaydım bu qədər dərin yaratmazdım.
  • İnsanoğlu özünü fəda etməkdə tapdığı xoşbəxtliyi başqa heç bir şeydə tapa bilməz.
  • İstedadsız yazıçı axsaq əsgər kimidir.
  • İstər şirin, istər ağrılı olsun, xatirə insana həmişə əzab verər.

Q[redaktə]

  • Qardaşına yazdığı bir məktubda "Cinayət və cəza" romanı üçün:
"Mövzusu doğrudan çox gözəldir.Romanın qəhrəmanı isə bugünə qədər heç işlənməmiş bir obrazdır. Amma günümüzdə Rusiyada bu cür insan tez-tez qarşımıza çıxmaqdadır."
  • Qadını dirçəldən, onu uçurumun dibinə qədər düşməkdən qoruyaraq həyata yenidən bağlanmasını təmin edən yeganə qüvvə eşqdir.
  • Qadın hər şeyi görən gözü də aldada bilər.

M[redaktə]

  • Mən həmişə hərarətlə sevmişəm. Heç zaman, hətta xəyalən, fikrən də ona xəyanət etməmişəm.
  • Məncə, şeytan deyə bir şey gerçəkdə yoxsa, insanoğlu onu uydurmuşsa, özünə baxaraq, özünü nümunə götürərək uydurmuşdur.

N[redaktə]

  • Namuslu adam düşməni olmaqla nəfəs alır.
  • Namuslu adamların düşməni başqalarından daha çox olur.

O[redaktə]

  • Oxuyun və öyrənin. Ciddi kitablar oxuyun. Qalanını həyat edəcək.

Ö[redaktə]

  • Öz yerini bilməyən şəxs ləyaqət hissindən daha çox məhrumdur.

P[redaktə]

  • Poeziya hər bir istedadın daxili alovudur.

R[redaktə]

  • Rahatlıqla xoşbəxtlik olmaz. Xoşbəxtlik əzabla əldə edilər, insanoğlu həyata xoşbəxt olmaq üçün gəlməmişdir.

S[redaktə]

  • Sadə bir adam, anlaşılmaz bir adamdan daha da qorxuludur.
  • Sevgi o qədər qüdrətlidir ki, insanları yenidən doğulmağa məcbur eləyir.
  • Səmimilikdən çətin, yaltaqlıqdan asan heç nə ola bilməz.

Ş[redaktə]

  • Şən ola bilməsi - insanın çox gərəkli xüsusiyyətidir.

T[redaktə]

  • Tanımadığını sevmək mümkün deyil.

U[redaktə]

  • Uşaq, dünyanın ən böyük səadətidir.
  • Uşaqları sevən həyatı da sevər.

Ü[redaktə]

  • Üç cür alçaq olur: alçaqlıqlarnı böyük xeyirxahlıq hesab edən sadəlöhv alçaqlar, öz alçaqlıqlarından utanan, lakin onu əldən qoymayan alcaqlar və əsl alçaqlar.
  • Ürəyi olub da ağılı olmayan bir qadın, ağılı olub da ürəyi olmayan bir qadın qədər bədbəxtdir.

V[redaktə]

  • Vurulmaq hələ sevmək deyildir. Nifrət edərkən də vurulmaq olar.

Y[redaktə]

  • Ya səhvlərinlə üzləşməli, ya da səhvlərinlə üzsüzləşməlisən. Cahillik başqa şeydir, əclaflıq başqa…
  • Yaxşı insan, gülüşünü sevdiyiniz adamdır.
  • Yalanı yaramazlar danışırlar.
  • Yazıçının ən böyük bacarığı qaralamağı bacarmaqdır.
  • Yumorun sirri - istehza olunana və öz qiymətini bilməyən gözəlliyə rəhm oyatmaqdadır.

Z[redaktə]

  • Zarafatı, bənzətməni və istehzanı başa düşməmək pis əlamətdir.

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 “Rus xalqı əzab çəkməkdən zövq alır”. axar.az, 04.07.2015 (azərb.)

Xarici keçidlər[redaktə]

Məqalə ilə əlaqəli digər Vikimedia səhifələri:

Wikimedia Commonsda Fyodor Dostoyevski ilə əlaqəli mediafayllar var.

Vikpediyada Fyodor Dostoyevski haqqında məqalə var.