Bu ölülərin hamısı insanlardır, bu ölülərin hamısı mənim kimi nəfəs alırdı, bu ölülərin hamısının atası, anası, sevdikləri qadınlar, kök saldıqları bir torpaq parçası, sevinclərindən və kədərlərindən danışan üzləri var idi. İşığı və göyü görən gözlər. Bu saatda kor olduğum üçün kor olduğumu, bu saatda nəhayət bütün bu ölülərin, fransızların və almanların qardaş olduğunu və mənim onların qardaş olduğumu bilirəm.
Əksər insanların təsəvvürü yoxdur. Əgər başqalarının əzablarını təsəvvür edə bilsəydilər, onlara belə əzab verməzdilər. Alman ananı fransız anadan nə ayırdı?
İnsanın insana verdiyi əzabları başa düşə bilmirəm. İnsanlar təbiətcə bu qədər qəddardırlarmı, insanların hər saat, hər gün çəkdiyi müxtəlif əzablara rəğbət bəsləyə bilmirlər? Mən insanın "şər" təbiətinə inanmıram. İnanıram ki, o, ən dəhşətli şeyləri təxəyyül çatışmazlığından, tənbəllikdən edir.