Məzmuna keç

Kapitalizm



A B C Ç D E Ə F G H X  İ   J  K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z


A[redaktə]

  • ABŞ-ın hakim sinfi Amerika adlanan həyat tərzini “azad dünya” üçün nümunə kimi qoyur. Bəs bu hansı azadlıqdır? Bu, bir tərəfdən israfçılıq olduğu halda istismar etmək, qarət etmək, ac qalmaq azadlığıdır, digər tərəfdən iqtisadi resurslar tam istifadə edilmədiyi halda işsiz qalmaq azadlığıdır. ABŞ-ın azadlığı inhisarçı kapitalın proletariatı əzmək, ikipartiyalı sistemlə xalqı aldatmaq, hərbi bloklarla öz iradəsini başqalarına sırımaq azadlığıdır. Xalqlar arasında müharibənin başlanması üçün bəhanə verən cəmiyyət budur, çünki öz ölkəsi daxilində reaksiya vermək, xaricdə təcavüz və genişlənmə meyli kapitalizm və imperializmin əlamətidir. Nikita Xruşşov
  • Avropada kommunizm kapitalizmi məhv etmək üçün yarandı, lakin bir neçə ildən sonra Rusiya xarici siyasətinin alətinə çevrildi. Corc Oruell
  • Azad cəmiyyəti müdafiə etmək istəyən hər kəs bilməlidir ki, azad cəmiyyətin əsas təməli fərdi hüquqlar prinsipidir. Fərdi hüquqları qorumaq istəyən hər kəs başa düşməlidir ki, kapitalizm fərdi hüquqlara cavab verə və qoruya bilən yeganə sistemdir. Ayn Rand

B[redaktə]

  • Bazar iqtisadiyyatı mütləq kapitalizm demək deyil. Sosializmin əsl mahiyyəti məhsuldar qüvvələri azad etməkdir və sosializmin son məqsədi ümumbəşəri rifaha nail olmaqdır. Den Syaopin
  • Biz burada təkcə kapitalizmi idarə etmək üçün deyil, cəmiyyəti dəyişdirmək və onun daha gözəl dəyərlərini müəyyən etmək üçün buradayıq. Toni Benn
  • Biz Danimarka deyilik. Danimarkanı sevirəm. Biz Amerika Birləşmiş Ştatlarıyıq və kapitalizmin ifratlarını cilovlamaq bizim işimizdir. Hillari Klinton
  • Biz özümüzü aldatmışıq ki, kapitalizm zəhmət və fədakarlıq kimi protestant etikası əsasında inkişaf edib çiçəklənib. Kapitalizm qaradərili qulların istismarı üzərində qurulmuşdu və həm burada, həm də xaricdə həm ağ, həm də qara kasıbların istismarı üzərində inkişaf etməkdə davam edir. Martin Lüter Kinq

D[redaktə]

  • Dünyadakı bütün cisim və hadisələr ikiliyə xas olduğu kimi (bu, ziddiyyətlərin vəhdət qanunudur), imperializmə və bütün irticaçılara da ikilik xasdır - onlar həm real, həm də kağız pələnglərdir. Keçmişdə quldarlar sinfi, feodal mülkədarlar sinfi və burjuaziya hakimiyyəti ələ keçirməzdən əvvəl və onu ələ keçirdikdən sonra bir müddət canlı qüvvə ilə dolu idi, inqilabi və mütərəqqi idi, əsl pələng idi. Sonrakı dövrlərdə özlərinə zidd olan qulların, kəndlilərin və proletariatın getdikcə böyüyüb gücləndiyini nəzərə alaraq, onlara qarşı mübarizə getdikcə daha da kəskinləşdi, quldar sinfi, feodal mülkədarları sinfi və burjuaziya tədricən əks istiqamətdə dəyişərək irticaçılara, geridə qalmış insanlara, kağız pələnglərə çevrilir, axırda xalq tərəfindən devrilmiş və ya yıxılacaq. Belə ikilik mürtəce, geridə qalmış, çürüyən siniflərə xasdır, hətta xalq onlarla ölüm-dirim mübarizəsinə girəndə belə. Bir tərəfdən, onlar milyonlarla, on milyonlarla insanları yeyən əsl pələnglərdir. Xalqın mübarizəsinin səbəbi böyük çətinliklər dövründən keçir, onun yolunda çoxlu kəskin dönüşlər və ziqzaqlar var. Çin xalqına 1949-cu ildə qalib gələnə qədər Çində imperializmin, feodalizmin və bürokratik kapitalizmin hökmranlığını devirmək üçün yüz ildən çox və on milyonlarla insan lazım oldu. Bax, biz burada canlı, dəmir, əsl pələnglərlə məşğul olmadıqmı? Lakin onlar sonda kağıza çevrildilər, öldülər. Bunlar tarixi faktlardır. Belə faktları görməmisiniz, eşitməmisiniz? Bəli, həqiqətən minlərlə və on minlərlə var! Odur ki, əgər məsələyə mahiyyət etibarilə, uzun müddət, strategiya nöqteyi-nəzərindən yanaşsaq, onda imperializmi və bütün irticaçıları əslində olduğu kimi - kağız pələng kimi qəbul etmək lazımdır. Mao Tszedun
    • Mao Tszedun. ÇKP MK Siyasi Bürosunun Vuçan iclasındakı çıxışı (1 dekabr 1958)
  • Dünyanın ilk azad cəmiyyətini - ABŞ-ı yaradan qurucu atalar demokratiyanı siyasi, kapitalizmi isə iqtisadi prinsip kimi qurmuşlar. Ümumi, tənzimlənməmiş, azad bazar. Bu, kapitalizmin təməl prinsipi idi. Nəzəriyyədə. Lakin praktikada bu xalis kapitalizm prinsipi heç vaxt mövcud olmayıb. Hökumətin müəyyən fəaliyyət sahələrinə müdaxiləsi həmişə Amerika həyat tərzinin əsasını sarsıtmış, indi isə onu tam iflasa gətirib çıxarmışdır. Ayn Rand

Ə[redaktə]

  • Əgər Marsda əvvəl həyat var idisə, bu mənə qəribə gəlməzdi, lakin o (Marsda həyat), gördüyüm kimi, kapitalizmə qədər gəlib çatdı, kapitalizm zühur oldu və bu planeti məhv etdi. Uqo Çaves

F[redaktə]

  • Faşizmi yaradan kapitalizmə qarşı heç nə deyilmirsə, pislənən faşizm haqqında həqiqəti söyləməyin nə faydası var? Bu cür həqiqətin praktiki faydası yoxdur. Bertolt Brext
  • Feodal orta əsrlərinin sonu, müasir kapitalizm dövrünün başlanğıcı nəhəng bir şəxsiyyətlə qeyd olunur. Bu, orta əsrlərin son şairi və eyni zamanda müasir dövrün ilk şairi olan italyan Dantedir. Fridrix Engels

H[redaktə]

  • Həqiqətə nə marksizmdə, nə də ənənəvi kapitalizmdə rast gəlinmir. Hər biri qismən həqiqəti təmsil edir. Tarixən kapitalizm kollektiv müəssisədə həqiqəti, marksizm isə fərdi sahibkarlıqda həqiqəti görə bilmədi. On doqquzuncu əsr kapitalizmi həyatın sosial olduğunu, marksizm isə həyatın fərdi və şəxsi olduğunu hələ də görə bilmədi. Allahın Padşahlığı nə fərdi sahibkarlığın tezisi, nə də kollektiv sahibkarlığın antitezisi deyil, hər ikisinin həqiqətlərini uzlaşdıran sintezdir. Martin Lüter Kinq

İ[redaktə]

  • İflassız kapitalizm - cəhənnəmsiz xristianlıq kimi bir şeydir. Frenk Borman
  • İrqçilik olmadan kapitalizm də olmaz. Malkolm X
  • İstismar missiyasını yerinə yetirmək üçün kapitalizm harada peyda olursa, orada səfalətlə mayalanmış, göz yaşları ilə sulanan, ajiotajla canlanan, sinfi mübarizə bayrağını açan və öz azadlıq missiyasını elan edən sosializm də tapılacaqdır. Yucin Viktor Debs

K[redaktə]

  • Kapitalizm həmişə aşağı siniflər üçün uğursuz olmuşdur. İndi orta siniflər də uğursuzluğa düçar olur. Hovard Zinn
  • Kapitalizm ideologiyası hamımızı azadlığın - imkanların sonsuz genişlənməsinin bilicilərinə çevirir. Syuzan Zontaq
  • Kapitalizm iqtisadi resursların bərabər axınına imkan vermir. Bu sistemlə kiçik imtiyazlı bir azlıq vicdanını aşaraq zəngindir və demək olar ki, bütün digərləri müəyyən səviyyədə yoxsul olmağa məhkumdur. Sistem belə işləyir. Sistemin qaydaları dəyişməyəcəyini bildiyimiz üçün sistemi dəyişmək məcburiyyətində qalacağıq. Martin Lüter Kinq
  • Kapitalizm işləyən yeganə sistem olduğunu sübut etdi, lakin kapitalizmin problemi həddindən artıq zənginliyin bir neçə insanın əlində olmasıdır. Riçard Brenson
  • Kapitalizm kölgəsini sata bilmədiyi ağacı kəsər. Karl Marks
  • Kapitalizm səsləndiyindən daha yaxşı işləyir, sosializm isə işlədiyindən daha yaxşı səslənir. Riçard Nikson
  • Kapitalizm və siyasi sistemlər - şirkətlər kimi - həyati qalmaq üçün daim inkişaf etməlidir. Tomas Fridman
  • Kapitalizmin əxlaqi və əxlaqi dəyərləri yoxdur: hər şey satılır. Belə şəraitdə xalqı düzgün tərbiyə etmək mümkün deyil: insanlar eqoistə, bəzən hətta quldura çevrilirlər. Fidel Kastro
  • Kapitalizmin təbii qüsuru- maddi nemətlərin qeyri-bərabər bölünməsi; sosializmin təbii üstünlüyü- yoxsulluğun bərabər bölünməsidir. Uinston Çörçill
  • Kilsə təkcə müxtəlif sosial qruplar arasında deyil, həm də dünyanın müxtəlif bölgələri arasında malların ədalətsiz bölüşdürülməsinə diqqət çəkməyi öz üzərinə götürdü. Əslində, getdikcə zənginləşən zəngin Şimal ilə müstəmləkə dövrünün bitməsindən sonra da istismar olunmağa və bir çox cəhətdən cəzalandırılmağa davam edən yoxsul Cənub arasında uçurum getdikcə daha aydın görünürdü. Güneyin yoxsulluğu azalmaq əvəzinə, durmadan artırdı. Zənginləri getdikcə daha da zənginləşdirən, kasıbları isə artan deqradasiya şəraitinə məcbur edən cilovsuz kapitalizmin nəticələri belədir. II İohann Pavel

M[redaktə]

  • Marksizm materiyaya inamını aldığı kapitalizmin üsyankar övladıdır. Emmanuil Munye
  • Mən əlbəttə ki, abortun tərəfdarıyam. Daha doğrusu, hər kəsin abort etdirməsini nəzərdə tutmuram, demək istəyirəm ki, mən qadının istədiyi təqdirdə abort etdirməyin mükəmməl mənəvi haqqının tərəfdarıyam. Düşünürəm ki, bu, qadının və onun həkiminin qərarıdır. Bu məsələ ilə bağlı Ali Məhkəmənin qərarı ilə razıyam. Ronald Reyqana qarşı çıxmağımın səbəblərindən biri də budur. Kapitalizmi və amerikanizmi müdafiə etdiyini iddia edən həmin oğlan aborta qarşı olduğunu bəyan edib. Əgər o, belə bir təməl hüquqa hörmət etmək iqtidarında deyilsə, heç bir hüququn müdafiəçisi ola bilməz. Ayn Rand
  • Mən ilk növbədə kapitalizmin deyil, eqoizmin tərəfdarıyam; və mən ilk növbədə eqoizmin deyil, ağılın tərəfdarıyam. Əgər insan ağlın üstünlüyünü dərk edib onu ardıcıl surətdə tətbiq edərsə, qalanların hamısı ona əməl edər. Ayn Rand

P[redaktə]

  • Protestantizm insanın mənəvi azadlığına təkan verdi. Kapitalizm bu azadlığı psixoloji, sosial və siyasi sahələrdə davam etdirdi. İqtisadi azadlıq bu inkişafın və onun davamçısı olan orta təbəqənin təməli idi. Erix Fromm

S[redaktə]

  • Siyasi müstəqillik qazanmış bir çox Asiya, Afrika və Latın Amerikası ölkələrində iqtisadi həyat xətləri hələ də müxtəlif dərəcələrdə müstəmləkəçilik və imperializm tərəfindən idarə olunur və köhnə iqtisadi quruluş əsaslı şəkildə dəyişməyib. İmperialistlər, xüsusən də fövqəldövlətlər inkişaf etməkdə olan ölkələrə qarşı istismar və talanlarını davam etdirmək və gücləndirmək üçün neokolonialist üsullara əl atdılar. Onlar inkişaf etməkdə olan ölkələrə kapital ixrac edir və iqtisadi talan və siyasi müdaxilələr həyata keçirmək üçün “transmilli korporasiyalar” kimi beynəlxalq inhisarçı təşkilatlar vasitəsilə orada “dövlət daxilində dövlət” qururlar. Beynəlxalq bazarlarda inhisarçı mövqelərindən istifadə edərək, onlar öz məhsullarının ixrac qiymətlərini yüksəltməklə və inkişaf etməkdə olan ölkələrdən gələn xammalın qiymətlərini aşağı salmaqla inanılmaz gəlir əldə edirlər. Üstəlik, kapitalizmin siyasi və iqtisadi böhranlarının dərinləşməsi və onların qarşılıqlı rəqabətinin kəskinləşməsi ilə iqtisadi və pul böhranlarını ikincilərə keçirərək, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə talanlarını daha da gücləndirirlər. Den Syaopin

T[redaktə]

  • Tarixin gedişində kapitalizm və sosializm dövrləri bir-birini əvəz edir; kapitalizm qeyri-təbii, sosializm təbii iqtisadi sistemdir... Milli Sosialistlər və Qızıl Cəbhə eyni istəklərə malikdir. Yəhudilər inqilabı marksizm formasında saxtalaşdırdılar və bu da reallaşmadı. Henrix Himmler

Y[redaktə]

  • Yüz il və ya daha çox bundan əvvəl dünya sərvətinin ədalətli bölüşdürülməsinin qeyri-mümkün olduğu bir vaxt var idi. Bu, bu gün doğru deyil. Statistika mövcuddur; hesablamalar aparılmışdır; təhqiqat yer sərvətlərinin hər bir sahəsinə nüfuz etmişdir və bu araşdırmalar, hesablamalar və statistik məlumatlar dərc edilmiş və ictimaiyyət üçün açıqdır. Hər bir xalqda hakimiyyətdə olan adamlar ədalətli şəkildə dünya miqyasında istifadə üçün hansı ərzaq, minerallar, neft və digər ehtiyacların olduğunu dəqiq bilirlər. Amma bu əmtəələr “danışıq və sövdələşmə nöqtəsi” kimi iştirak edən dövlətlər tərəfindən saxlanılır. Dünyanın qidasını bölüşdürmə problemi siyasətdən və kapitalizmdən azad olandan sonra artıq çətin deyil ...Alisa Beyli

İstinadlar[redaktə]