Tarix

Vikisitat saytından
Jump to navigation Jump to search
Wikipedia logo
Tarix haqqında Vikipediyada məqalə var.
Tarix də həyatdır. Bu həyatı canlandırmaq üçün həqiqətlər bizə bu şəkildəki parçalar kimi gəlir. (Xəlil İnalcık)



A B C Ç D E Ə F G H X  İ   J  K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z


A[redaktə]

  • Arxeoloqlar torpaqdan siyasətçilərin basdırdıqları tarixi qazıb çıxarırlar. Qabriel Laub.
  • Azadlıq, tarixin itməyən tək dəyəridir. Alber Kamyu

B[redaktə]

  • Barışıq tarixə yaddır. Onu təsvir etmək də çətindir, nə vaxt ki, şəhərlər yanmır, yaralılar və əsirlər inləmir, nə vaxt ki, analarından ayrı düşən körpələr ağlamır-salnaməçilər susur". Oljas Süleymenov
  • Bir millətin həqiqi tarixi millətin mədəniyyət tarixidir. Corci Zeydan
  • Bizcə Türkiyə Respublikası anlamınca qadın, bütün türk tarixində olduğu kimi bu gün də ən hörmətli səviyyədə, hər şeyin üstündə yüksək və şərəfli bir varlıqdır.[1] Mustafa Kamal Atatürk
  • Böyük tarixi hadisələrin təməli durğunluq illərində qoyulur. Əbu Turxan.
  • Bu dünyada hər hansı bir şey qətisə, tarix bizə bir şey öyrədə bildisə, o da istədiyin hər kəsi öldürə biləcəyindir... Xaç atası (film, 1972)
  • Bu günü olmayan xalqın keçmişi də yoxdur. Əbu Turxan

D[redaktə]

Ç[redaktə]

  • Çox böyük tarix lazımdır ki, bir az ədəbiyyat alınsın. Uilyam Ceyms

Ə[redaktə]

  • Əgər mağara adamları gülməyi bacarsaydılar, tarix başqa yolla gedərdi. Oskar Uayld,
  • Əgər hər şey tarixə gedirsə, onda tarix hər şeydir. Konstantin Kuşner
  • Ən gediş-gəlişli hərəkət çox vaxt tarixin dalanlıqlarında olur. Toynbi

X[redaktə]

  • Xalq gərək daim öz kökünü xatırlasın. Heydər Əliyev
  • Xarabalıqları olmayan ölkənin xatirələri, xatirələri olmayan ölkənin isə tarixi ola bilməz. Cirolamo Savonarola.

H[redaktə]

  • Heç bir elm tarix qədər öz qapılarını oxucu kütləsinin üzünə geniş açmır. İohann Heyzinq
  • Heç kim tarixi dəyişdirmədən yaza bilməz. Ernest Renan
  • Herodot tarixin atasıdır. Siseron
  • Həqiqətə münasibətdə tarix dinə münasibətdə ilahiyyat kimidir, yəni barələrində danışmağa dəyməz. Robert Xanlayn
  • Hər bir xalq onun fantaziyasının kifayət etdiyi qədər tarixə malikdir. Maksim Zvonaryev.
  • Hərə öz zəmanəsində oturub tarix yaza bilməz; bütün ruhu ilə keçmişə köçmək, dövrün ab-havasına bələd olmaq və indiyə keçmişlə birlikdə qayıtmaq lazımdır. Əbu Turxan
  • Hətta allahlar da keçmişi dəyişə bilməzlər. Aqafon

İ[redaktə]

  • İdeyaların tarixi - bu səhvlərin tarixidir. Alfred Nort Uaytxed
  • İnsan tamamilə günahkar deyil çünki tarixi o başlatmadı, amma tamamilə günahsız da deyil çünki tarixi davam etdirdi. Alber Kamyu
  • İnsanlar tarixdən ibrət ala bilsəydi, bir çox şey öyrənə bilərdi! Lakin ehtiras və qərəz bizim gözlərimizi qamaşdırır, və təcrübənin saçdığı nur, gəminin dalındakı fənər kim, yalnız arxada qalmış dalğaları işıqlandırır. Semuel Teylor Kolric
  • İnsanı yaşadan, irəli aparan arzulardır. Amma hər bir insanın qəlbinin dərinliyində bir tarixdə qalmaq arzusu da var. Əbu Turxan.
  • İnsanların tarixdən aldıqları əsas dərs bundan ibarətdir ki, onlar ondan heç bir dərs ala bilmirlər. Georq Vilhelm Fridrix Hegel
  • İnsanlıq tarixi - düşüncə tarixidir. Corc Herbert.

K[redaktə]

  • Keçmişi olmayan xalqın gələcəyi də yoxdur. Oljas Süleymenov
  • Keçmişimizin izlərini tarixin qaranlıqlarında deyil, bu günümüzün iç qatında axtarmalıyıq. Əbu Turxan.
  • Kim təkrarsızlıqdan çox danışırsa, o, tarixi pis bilir. V. Şeebel,
  • Kitablar sivilizasiyanın nümunəsidir. Kitabsız ədəbiyyat, tarix itər. Həyati incəliklər olan lirika, psixoloji və elmi biliklər mənasız olar. Henri Toro

Q[redaktə]

  • Qətllər heç vaxt dünya tarixinin gedişatını dəyişdirə bilməyib. Bencamin Dizraeli.

M[redaktə]

  • Mən, Müqəddəs Kitabda, doğruluğun əlaməti olan daha çox sübutlar görürəm, nəinki hər hansı dünyəvi tarix üzrə əsərlərdə.[2] İsaak Nyuton
  • Mən yalnız Allah və tarix qarşısında məsuliyyət daşıyıram. Fransisko Franko

N[redaktə]

  • Napoleon gənc ikən leytenantlıq dövründə içinə qapalı bir insan idi. Olduğu mühitin ətrafında partilər verilər, insanlar dayanmadan əylənərkən Napoleon heç qatılmazdı. O passiv duruşu və solğun çöhrəli halını görənlərə belə deyərdi. "Tarix nümunələri ilə doludur, gün gəlir nəfəs çöhrəli, amma ehtiraslı olan adamlar önə çıxarlar və zəngin modabazların, ağıllanmaz gözəl fahişələrin və onların başçılarının hakimiyyətini əllərinə keçirərlər". Napoleon Bonapart
  • Nə qədər ki, biz onu xatırlamayırıq, tarix təkrarlanır. Aleksandr Minçenkov

O[redaktə]

  • O xalqlar tarixdə daha düzgün mövqe tuta bilir ki, onlar başqalarının tarixindən də dərs almağı bacarırlar. Bu dərs isə təkcə tarixi salnamələr vasitəsilə deyil, daha çox dərəcədə bədii ədəbiyyat vasitəsilə mənimsənilir. Nüayma

R[redaktə]

  • Rəhbərliyin bir günahkar və ya oğru tərəfindən zəmanət altına alındığı bir respublikada şərəfli insanların öldürülməsi və ya həbs edilməsi normaldır... Məni lənətləyin. Bunun heç bir əhəmiyyəti olmayacaq, çünki tarix mənim yanımda olacaq. Fidel Kastro

Ş[redaktə]

  • Şairlər həmişə haqlıdır. Tarix onların tərəfindədir. Osip Mandelştam

T[redaktə]

  • Tarix – Adəmdən atoma qədər yorucu bir gəzintidir.[3] Leonard Levinson
  • Tarix aristokratiya qəbristanlığıdır. (Vilfredo Pareto)
  • Tarix artıq heç nəyin yoxlanması mümkün olmayan yerdən başlayır. V.Verxovski
  • Tarix artıq olmayanlar və olmayacaqlar haqqında elmdir. Pol Valeri
  • Tarix baxışlarını keçmişə zilləmiş peyğəmbərlərdir. (Fridrix fon Slegel)
  • Tarix bəşəriyyətin geniş və çoxcəhətli təcrübəsi, əsrlərdə insanların görüşüdür. Həyat üçün də son dərəcə faydalı olar ki, bu görüş qardaşlıq görüşü olsun. (Mark Blok)
  • Tarix bir millətin qanını, haqqını, varlığını heç bir zaman inkar edə bilməz. Mustafa Kamal Atatürk
  • Tarix bizim deyil, biz tarixinik. (Hans-Georq Gadamer)
  • Tarix -bu gələcək haqqında elmdir. Konstantin Kuşner
  • Tarix cinayətlərin, ağılsızlıqların və bədbəxtliklərin məcmusudur. Volter
  • Tarix çox ciddi məsələ olduğundan onu yalnız tarixçilərə etibar etmək olmaz. Artur Makdonell
  • Tarix çox tarixlər haqqında susur. Jozef Bulatoviç
  • Tarix deyil, xətalar təkrarlanır. II Əbdülhəmid
  • Tarix ehtiyatsızlar üçün mərhəmətsizdir. Mustafa Kamal Atatürk
  • Tarix elə bir ortaq sərvətdir ki, ondan hər xalq öz fərasətinə görə pay götürür. Əbu Turxan
  • Tarix elm qiyafətinə girəndə yox, ancaq özünə oxşayanda həqiqətə daha çox yaxınlaşır. Əbu Turxan
  • Tarix elmi keçmiş dövr salnaməçilərinin inkişafdan qalmış "şagirdi" yox, cəsarətli və ədalətli tədqiqatçısı olmalıdır. (Mişlen)
  • Tarix ən pis şagirdləri olan ən yaxşı müəllimdir. İndira Qandi.
  • Tarix – əsillərin az, surətlərinsə çox olduğu rəsm qalareyasıdır. Aleksis de Tokvil
  • Tarix gələcək haqqında elmdir. Konstantin Kuşner
  • Tarix hadisələr səviyyəsində qərar tutur, elm hadisələrdən mahiyyətə gedir, fəlsəfə isə mahiyyətdən başlayır. Əbu Turxan
  • Tarix hadisələrin romanı, roman isə duyğuların tarixidir. Klod Adrian Helvetsi
  • Tarix heç nəyi silmir. Heydər Əliyev
  • Tarix heç vaxt geri dönmür, keçmişi bərpa etmir, o, həmişə dəyişmədən irəli gedir. Semyon Lyudviqoviç Frank
  • Tarix heç vaxt olmamış və heç vaxt olmayacaq hadisələr haqqında elmdir. Pol Valeri
  • Tarix həmişə hər şeyi öz yerinə qoyur. Heydər Əliyev
  • Tarix həyatın müəllimidir. Latın atalar sözləri
  • Tarix hökmdarlar üçün ən yaxşı məsləhətçidir. Tomas Karleyl
  • Tarix fənninin tədrisində xronoloji ardıcıllıq keçmişdən indiyə yox, indidən keçmişə doğru olmalıdır. Tur Xander
  • Tarix iki dəfə təkrarlanır, lakin daha tez-tez yenidən yazılır. Anatoli Ras
  • Tarix iki halda təkrarlanır: ibrət götürəndə – yaxşı məqamlar, götürməyəndə – pis məqamlar təkrar olunur. Əbu Turxan
  • Tarix, inanmağa razılaşdırılmış təmsildən başqa bir şey deyildir... Napoleon Bonapart
  • Tarix inkişafın başlıca amili, tərəqqini təmin edən ziddiyyətlərdir. İnsan həyatı üçün zəruri olan bütün dəyərləri qazanmaq insanın özünün xüsusi işidir. İmmanuel Kant
  • Tarix, insanların qəbul etməyi qərara aldıqları keçmiş hadisələrin bir versiyasıdır. Napoleon Bonapart
  • Tarix insanların səhvlərinin araşdırılmasıdır. F. Guedalla
  • Tarix - gələcəyin elmidir. Konstantin Kuşner
  • Tarix kainatın vicdanıdır. Ömər Xəyyam,
  • Tarix keçmişə baxan peyğəmbərdir. Fidrix fon Şlegel
  • Tarix keçmişdən adları, hadisələri və tarixləri qopararaq qarşısında boş konserv qutuları kimi gələcəyə doğru qovan küləkdir. Aleksey Belmasov
  • Tarix keçmişi mühakimə etməkdən başqa bir şey deyil. Emil Alen
  • Tarix keçmişlərin təcrübə və müdrikliyini gənc nəslə çatdırır. Diodor
  • Tarix mənimçün mıxa bənzər bir şeydir, mən ora öz romanlarımı asıram. Tarixlə hər bir şey eləmək olar, təki nəticəsində uşaq alınsın. Aleksandr Düma
  • Tarix nəsə cinayətlərin, ağılsızlıqların və bədbəxtliklərin siyahısından daha böyük hadisədir. Eduard Gibbon
  • Tarix nümunələrə əsaslanan fəlsəfədir. (Henri Bolinqbrok)
  • Tarix o adamları böyük adamlar hesab edir ki, onlar ümumi məqsəd üçün çalışmış, özləri isə nəcib adamlar olmuşlar. Karl Marks
  • Tarix o vaxt başlayır ki, artıq heç nəyi dəyişmək mümkün deyil. Vyaçeslav Verxovski,
  • Tarix ona görə təkrarlanır ki, ona heç kim qulaq asmır. Lorens Pitera,
  • Tarix, oxuyana öz gözünün görmə dərəcəsinə görə yol göstərən bir bələdçidir. Jan Jak Russo,
  • Tarix onun üçün yazılıb ki, bütün bu qarışıqlıqlardan sonra insan, nəhayət, öyrənib bilsin ki, onun xoşbəxtliyi özbaşınalıq üzərində deyil, varlığının mayasını təşkil edən keyfiyyətlər - ağıl və ədalət üzərində qurulmuşdur. İohann Herder.
  • Tarix ölülər, dirilər və hələ doğulmayanlar arasındakı ittifaqdır. Edmund Berk.
  • Tarix ruhun zamana görə inkişafıdır, tarixin öz məqsədləri vardır, bu məqsəd-azadlığın inkişafı, vətəndaş cəmiyyətində vətəndaşın azadlığıdır. Hegel,
  • Tarix təkrarlamadan ibarətdir. İtalyan atalar sözləri
  • Tarix təkrarlanır. Fukidid,
  • Tarix təkrarlanır. Bu onun catışmazlıqlarından biridir. Klarens Stüard Darroy,
  • Tarix təkrarlanmır - sadəcə olaraq tarixçilər bir-birlərini təkrar edirlər. Klement F. Rocers,
  • Tarix türk inqilabından bəhs edərkən bunun bir qurtuluş olduğunu söyləyəcək. Xüsusilə bu azadlığın müxtəlif mərhələlərində qadınların azad olmasını xatırlayacaqdır.[4] Mustafa Kamal Atatürk
  • Tarix yalnız müxtəlif dövr və zamanların bir-birni əvəzləməsi deyildir. tarix yer üzündə yaşamış və köçüb getmiş insanların tarixi portretləri qalareyasıdır. [5] Dmitri Volkoqonov
  • Tarixdə ağ ləkələr astronomiyadakı qara dəliklərdən heç də az deyil. Konstantin Kuşner.
  • Tarixdə baş verənlərdən dərs götürmək, tarix dərslərindən daha önəmlidir. Oldos Haksli
  • Tarixdə mən yalnız lətifələri sevirəm. Prosper Merime.
  • “Tarixə düşmək” özü də uğur hesab edilir, amma ən böyük uğur tarixin qatarında bu günə gəlib-çatmaq və gələcəyə getməkdir. Əbu Turxan
  • Tarixi bilməmək əbədi uşaq qalmaq deməkdir. Siseron
  • Tarixi bilməyən diplomat kompasdan anlamayan kapitana bənzər. Əhməd Cövdət.
  • Tarixi həqiqət ölülərin sükutundan ibarətdir. Etyen Rey
  • Tarixi həqiqətə yaxınlaşmaq üçün eyni bir vaxtda iki yolla getmək, yəni hadisələri qərəzçiliyə yol vermədən obyektiv şəkildə öyrənmək və bu hadisələr arasında məntiqi əlaqələri müəyyən edib əsaslandırmaq lazımdır. Vilhelm Humboldt
  • Tarixi qaliblər yazır. Uinston Çörçill
  • Tarixi olduğu kimi qəbul etmək, dərk etmək və olduğu kimi qiymətləndirmək lazımdır. Heydər Əliyev.
  • Tarixi olmayan ölkə ölü bir ölkədir. Sinkler Lüis.
  • Tarixi sübut etmək yox, danışmaq lazımdır. Mark Fabiy Kvintilian
  • Tarixi tədqiqatın birinci şərti bu günlə keçmiş arasında mənəvi körpü salmaqdır. Əbu Turxan
  • Tarixi yarandığı fakt tarixçinin qəlbində yaşamalıdır. Benedetto Kroçe.
  • Tarixi yaşadığımız kimi yazdıq, lakin gələcəyi respublikaya inananlara, onu qoruyanlara və yaşadacaqlara əmanət etmək lazımdır. Mustafa Kamal Atatürk
  • Tariximiz bizim üçün dərs olmalıdır. Heydər Əliyev.
  • Tariximizin ən pis yanlarından biri, özünü nə qədər təkrar etdiyidir. Corc Karlin
  • Tariximizin hər səhifəsi bizim üçün əzizdir. Heydər Əliyev.
  • Tarixin bizə verdiyi ən gözəl şey onun yaratdığı ruh yüksəkliyidir. Höte.
  • Tarixin çarxları insan qanı ilə yağlanıb. Fuad Ələkbərov[6][7]
  • Tarixin də təbiət kimi öz qanunları var. Lion Feyxtvanger
  • Tarixin ən ağır dərslərindən biri budur: uzun zaman aldadılmışıqsa, bunu üzə çıxaran bütün sübutları rədd edirik. Həqiqəti tapmaq bizə maraqlı deyil. Yalan bizi qəfəsə salıb. Çünki tələyə düşdüyümüzü özümüzə etiraf etmək son dərəcə ağır bir hissdir. Karl Saqan
  • Tarixin qarşısında bizim yeganə borcumuz daim onun üzünü köçürməkdir. Oskar Uayld.
  • Tarixin təkəri həmişə irəliyə və yaxşıya doğru dönər. Karl Marks
  • Tarixinin səhv yazılması bir millət olmağın parçasıdır. Ernest Renan
  • Tarixşünaslar keçmişi, ideoloqlar gələcəyi saxtalaşdırırlar.Jarko Petan

U[redaktə]

  • Uşaqlığımda mənim üçün üç şey varıydı. Riyaziyyat, tarix və siyasət. Amma riyaziyyat onsuz da hamısını izah edən şey idi. Cahid Arf
  • Uzaq dövrün tarixini yazmaq mümkün deyil, çünki biz kifayət qədər mənbələrə malik deyilik və çox sayda mənbələr olduğundan, müasir dövrün tarixini yazmaq mümkün deyildir. Şarl Peqi

Ü[redaktə]

  • Ümumdünya tarixi dahilərin və böyük əclafların tərcümeyi halından ibarətdir. Sevrus
  • Ümumdünya tarixi insanların insanlar üzərində qələbələrinin tarixidir. Stefan Jeromski.
  • Ümumdünya tarixi sağlam düşüncəyə qarşı diplomatların sui-qəsdidir. Şnisler

Z[redaktə]

  • Zaman gələcək yazılmamış əsərlərimə, qaranlıq zindanıma xalqım da ağlayacaq. Tarixə, xalqa xeyir vermiş, vaxtından əvvəl itirilmiş günahsız, ləkəsiz zavallılar için nə qədər təəssüf ediləcək. Hüseyn Cavid

Mənbə[redaktə]

  • Aforizmlər və hikmətli sözlər.
  • Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2009

İstinadlar[redaktə]

  1. Perihan Naci Eldeniz, TTK. Belleten, Cilt: XX, Sayı: 80, 1956. s. 740
  2. Two Apologies, by Richard Watson, 1820, p. 57
  3. Ziyəddin Məhərrəmov. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.
  4. Prof. Dr. TURHAN FEYZİOĞLU, "Atatürk ve Kadın Hakları", atam.gov.tr
  5. Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.429
  6. The wheels of history are lubricated with human blood.
  7. Fuad Alakbarov's quotes